ಲೇಖನ. ಲೇಬಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ
ಲೇಖನ. ಲೇಬಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ

15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೆಳಕು ಜಗತ್ತಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಿ.


 


ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೆಳಕು ಜಗತ್ತಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಿ.



ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮಾನವನ ಘನತೆ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಒಂದು ಉದಾತ್ತ ಜೀವನಶೈಲಿ. "ಜನರಿಂದ, ಜನರಿಗಾಗಿ, ಜನರಿಗೋಸ್ಕರ" ಎಂಬ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮತ್ತು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಶತಮಾನಗಳ ಹೋರಾಟದ ಫಲವಾಗಿ ಇಂದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬದುಕಿಗೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಅಡಿಪಾಯ. ಜನರ ಧ್ವನಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುವ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ವದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15 ರಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಜಾಗತಿಕ ಆಚರಣೆಯು ದಿಢೀರನೆ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಲಪಡಿಸುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿದೆ. 1997 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15 ರಂದು ಅಂತರ-ಸಂಸದೀಯ ಒಕ್ಕೂಟವು (IPU) 'ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಘೋಷಣೆ'ಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿತು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ ಹತ್ತನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, 2007 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ನಿರ್ಣಯವೊಂದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15 ಅನ್ನು 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದಿನ' ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ತರುವಾಯ 2008 ರಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಘೋಷವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡರೂ, ನೈಜ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಭಿನ್ನವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಯೂನಿಟ್ (EIU) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಇತ್ತೀಚಿನ 'ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸೂಚ್ಯಂಕ'ದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಗತ್ತಿನ ಕೇವಲ 8% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು 37% ರಷ್ಟು ಜನರು ದೋಷಪೂರಿತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಆಡಳಿತದಡಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗಮನಾರ್ಹವೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ 'ಚುನಾವಣೆಗಳ ವರ್ಷ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ, ಅಮೆರಿಕ, ಬ್ರಿಟನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವದ 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಈ ಪೈಕಿ 97 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಾಯಿತ ಮತದಾರರನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.

ಯಾವುದೇ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೋಷಮುಕ್ತವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಳಿತು ಮತ್ತು ಕೆಡುಕುಗಳಿವೆ. ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಮತ್ತು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ರಕ್ತಪಾತವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಎಂತಹ ಪ್ರಬಲ ನಾಯಕರನ್ನೂ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಣ ಮತ್ತು ತೋಳ್ಬಲದ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರನ್ನು ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ನೈಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ರಾಜಕಾರಣ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬ ನೀತಿಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ.

ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಜಾಗತೀಕರಣದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮಹತ್ವ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲ ಮತ್ತು ಇ-ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ಇದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಡೀಪ್‌ಫೇಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುವ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳು ಚುನಾವಣೆಗಳ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಷಡ್ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಜನರ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಂತಹ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ಇದು‌ ಸಕಾಲ.


ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಎಂದಿಗೂ  ನಿಂತ ನೀರಲ್ಲ.ಅದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಗಾರನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಮತದಾರರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯುವ ಸಮುದಾಯವು ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ನೈಜ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಹೆಚ್ಚು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್‌ನಂತಹ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ನೆರವಾಗಲಿವೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯಂತಹ ಬೃಹತ್ ಜಾಗತಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕೇವಲ ಬಹುಮತದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮೀರಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತನ ದನಿಯನ್ನೂ ಆಲಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದತ್ತ ಜಗತ್ತು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುವ ಚುನಾವಣೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರತಿದಿನ, ಪ್ರತಿಕ್ಷಣ ನಾವು ತೋರುವ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಪ್ರತಿರೂಪ. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಸಮ್ಮತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಉಸಿರಾಗಬೇಕು. ಸವಾಲುಗಳು ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಿದ್ದರೂ, ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಂಬಲವನ್ನು ಯಾವ ಶಕ್ತಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.


 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದಿನದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೊತೆಗೆ, ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಲಿ.ಆ ಮೂಲಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೆಳಕು ಜಗತ್ತಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಿ.


ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ

ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕರು

ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಕ್ಯಾತ್ಸಂದ್ರ.

14 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026

ಬದುಕಿನ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಕಾವ್ಯಕುಸುಮ: ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಆರ್.

 ಬದುಕಿನ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಕಾವ್ಯಕುಸುಮ: ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಆರ್.


ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ- ಇವೆರಡೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ತಿದ್ದುವ, ಬೆಳಗುವ ಮತ್ತು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಎರಡು ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತ್ರಗಳು. ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಕವಯಿತ್ರಿಯಾದಾಗ, ಆಕೆಯ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಸಮಾಜದ ಅಂಕು-ಡೊಂಕುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ತುಡಿತ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಂತಹದೊಂದು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಕಾವ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಆರ್ ಅವರ 'ಕಾವ್ಯ ಲಹರಿ' ಕವನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ 'ಪರಿಮಳ ಪ್ರಕಾಶನ' ಹೊರತಂದಿರುವ, 120 ರೂಪಾಯಿ ಮುಖಬೆಲೆಯ ಈ ಕೃತಿಯು ಕೇವಲ ಕವನಗಳ ಗುಚ್ಛವಲ್ಲ, ಇದು ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಅಂತರಾಳದ ತುಡಿತಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅವರು, ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು, ಸಮಾಜದ ಆಗುಹೋಗುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಪುಸ್ತಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿರುವ 'ಶುಭ ನುಡಿ'ಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಅನುಪಮಾ ಚಂದ್ರು ಅವರು ಲೇಖಕಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅವರು ಸಾವಿರಾರು ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುವ ಆದರ್ಶ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ, ಸಮಾಜಮುಖಿ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಕೃತಿಯ ಬೆನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನರಂಗ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಂಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಮೆಟ್ಟಿ ಮೋಹನ್ ಅವರು, ರಾಜೇಶ್ವರಿಯವರು ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾಳಜಿ ಇರುವ ಕವಯಿತ್ರಿ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯಾದ ಎನ್ ಎಲ್ ಸರಸ್ವತಿ ರವರು ರಾಜೇಶ್ವರಿ ರವರಿಗೆ ಶುಭ ಹಾರೈಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವತಃ ಲೇಖಕಿಯೇ ತಮ್ಮ 'ಆಶಯ ನುಡಿ' ಮತ್ತು 'ಕವಯಿತ್ರಿಯ ಅಂತರಾಳದ ನುಡಿ'ಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ, ಕವನ ಬರೆಯುವುದು ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಹವ್ಯಾಸವಲ್ಲ, ಅದು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಭಾಗ. ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳು, ನೋವು-ನಲಿವುಗಳು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಭಾವನೆಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಕ್ಯಾತಸಂದ್ರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕರಾದ ಎನ್.ಎಲ್. ಸರಸ್ವತಿ ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪುಸ್ತಕದ 'ಪರಿವಿಡಿ'ಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಕವಯಿತ್ರಿಯ ಚಿಂತನಾ ಲಹರಿ ಎಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತಿ, ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ತತ್ವಜ್ಞಾನ ಎಲ್ಲವೂ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. 'ನಿನ್ನೆ ನಂಬಿಕೆ ಗಣಪ್ಪ', 'ಜೈ ಸಾವಿತ್ರಿ ಬಾಯಿ ಫುಲೆ', 'ಹೆಣ್ಣೆಂದರೆ ಜನ್ಮ ಜೀವನಾ', 'ಮಾನವ ನೀ ದಾನವನಾಗದಿರು', 'ಶಿಕ್ಷಣ-ಶಿಕ್ಷಕ-ಶಾಲೆ', 'ಗಂಡುಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೇಶದ ಆಸ್ತಿ ಮಾಡಿ' ಮುಂತಾದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳೇ ಕವಿತೆಗಳ ಆಳವಾದ ವಸ್ತು-ವಿಷಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಯಾವುದೇ ಸತ್ಕಾರ್ಯದ ಆರಂಭ ವಿಘ್ನನಿವಾರಕನ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಆಗುವುದು ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆ. ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಕವನ 'ನಿನ್ನೆ ನಂಬಿಕೆ ಗಣಪ್ಪ'ದಲ್ಲಿ ಕವಯಿತ್ರಿ ತಮ್ಮ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. "ನಮ್ಮೇ ಗಣಪ್ಪ ಈ ಉತ್ತರಗಳ ಹೂರಣ / ಕೊಡೆಪ್ಪ ಪರೀಕ್ಷೇಲಿ ಫಲಿತಾಂಶ ಪಾಸಾಗಿಸು" ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಪರೀಕ್ಷೆ ಎದುರಿಸುವ ಮುಗ್ಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬನ ಬೇಡಿಕೆಯ ಧ್ವನಿ ಮಾರ್ಧನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಯ ಕವನವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರಿತ ಕವಯಿತ್ರಿಯ ಒಳನೋಟದ ಪ್ರತೀಕವೂ ಹೌದು.

ಈ ಸಂಕಲನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ 'ಹೆಣ್ಣೆಂದರೆ ಜನ್ಮ ಜೀವನಾ' ಕೂಡ ಒಂದು. ಕವಯಿತ್ರಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು, ಅವಳ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವಳ ಸೃಷ್ಟಿಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬಹಳ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಹೆಣ್ಣು ಸಮಾಜದ ಕಣ್ಣು / ಸರ್ವ ಸಾಧನೆಗೂ ಆಸ್ತಿ" ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಕವಿತೆ, ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕಿನ ವಿವಿಧ ಮಜಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. "ಭೂತಾಯಿ ರುರಿ ತೋರಿ ಪಾಪ / ಕಳೆವ ಗಂಗೆ ಉಸಿರೆ ಹಸಿರಾಗಿ / ಜೀವಕಳಿಯ ರಸಭಾವಧಾರಿಣಿ / ಭವತಾರಿ ಜಗನ್ಮಾತೆ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ" ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ, ನದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಜಗನ್ಮಾತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಅವಳ ಔನ್ನತ್ಯವನ್ನು ಸಾರಲಾಗಿದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಅನುಭವಿಸುವ ನೋವು, ಅವಳ ಪ್ರೀತಿಯ ಸೆಲೆ, ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುವ ಅವಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅವರು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ, ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕವಯಿತ್ರಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಕಳಕಳಿಯಿದೆ. 'ಮಾನವ ನೀ ದಾನವನಾಗದಿರು' ಎಂಬ ಕವನವು ಇಂದಿನ ಮನುಷ್ಯನ ಕ್ರೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥದ ವಿರುದ್ಧದ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗಿದೆ. "ಶತಮಾನದ ಶಾಪ ಕಳೆವ / ಯುಗಪುರುಷರುದಯದಲಿ / ಅಡಗೇಹುದು ನಭೋದಯವೆ / ಸಮಾನತೆಯ ಮಂತ್ರ ಮಾಂಗಲ್ಯ" ಎಂದು ಆಶಾವಾದದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಕವಿತೆ, ವಾಸ್ತವದ ಕಟು ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ. "ಬುದ್ಧನುದಯದಲಿ ಬಸವಯುಗ / ಒಂದೆನೆತ ಮಾನವಮಂತ್ರವಾಯ್ತು" ಎಂದು ಇತಿಹಾಸದ ಮಹಾಪುರುಷರನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಕವಯಿತ್ರಿ, ಇಂದು ಮಾನವತೆ ಹೇಗೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಾತಿ, ಕುಲಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶೋಷಣೆಗಳನ್ನು "ಹೀನಕುಲಗಳೆನಿಸುವ ಹಿರಿಮೆ / ಸಾರಿದನಂದು ಆದರೊಳಗೊಂದು / ಅಧಮೋಹೀನನೆಂಬುದ ಮರೆತು" ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕವಿತೆಯಲ್ಲ, ಸಮಾಜಕ್ಕೊಂದು ಕೈಗನ್ನಡಿ.

ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವ ಗೌರವ ಹೊಂದಿರುವ ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅವರು 'ಶಿಕ್ಷಣ-ಶಿಕ್ಷಕ-ಶಾಲೆ' ಕವನದಲ್ಲಿ ಗುರುವಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. "ಗುರುಕುಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ / ಸತ್ಯ ಜೀವಿಯಾಗಿ, ಸುಸಂಸ್ಕೃತಿ, / ಸದಾಚಾರಶೀಲವಂತನಾಗಿಸಿ / ಮಾನವೀಯತೆಯ ತಳಹದಿಯಲಿ" ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಶಿಕ್ಷಣದ ನೈಜ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಶಿಕ್ಷಕನಾದವನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿದ್ದಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಯಿತ್ರಿ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ಸಮಾಜದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವೆ / ಹದಗೆಡಿಸಿ ಒಳಮನೆದಲಿ / ಸಿಲುಮೆಲ್ಲೆ ದುರಾಚಾರಿಣಿ / ದುರ್ಗಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದವರ / ತಿದ್ದುವರಾರು ಇಹಲೋಕದ ಗುರುವೇ" ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮಾಜ ಹಳಿ ತಪ್ಪಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಗುರುವಿನ ಮೇಲಿದೆ ಎಂಬ ಉದಾತ್ತ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅವರ ಕಾವ್ಯದ ಭಾಷೆ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ, ನೇರ ಮತ್ತು ಸಹಜವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ರೂಪಕಗಳನ್ನಾಗಲಿ, ಅರ್ಥವಾಗದ ಪದಗುಚ್ಛಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಬಳಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಿಲ್ಲ. ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗನಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತಿವೆ. ಬಳ್ಳಾರಿಯ ವೈಶಾಲಿ ಯಾದವ್ ಅವರು 'ಆಶಯ ನುಡಿ'ಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಕವಯಿತ್ರಿಯ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೃಷ್ಟಿ ಈ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕವಿತೆಯೂ ಓದುಗರ ಮನದಲ್ಲಿ ಭಾವದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಕವನಗಳ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ದೈನಂದಿನ ಭಾಷೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿವೆ.

ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಆರ್.ಅವರ 'ಕಾವ್ಯ ಲಹರಿ' ಕೃತಿಯು ವರ್ತಮಾನದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಒಂದು ಕೃತಿ. ಕೇವಲ ತರಗತಿಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಪಾಠ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೆಲಸವಲ್ಲ ಸಮಾಜದ ಆಗುಹೋಗುಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ, ಜ್ವಲಂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಧ್ವನಿಯೆತ್ತುವ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ಮಹತ್ತರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅವರ ಮೇಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕೃತಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ  ಕವನ ಸಂಕಲನದ ಮೂಲಕ  ಭರವಸೆಯ ಕವಯಿತ್ರಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿರುವ ಡಾ. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಅವರ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಕೃತಿಗಳು ಹೊರಬರಲಿ. ಕಾವ್ಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕ ಸಮುದಾಯ ಓದಲೇಬೇಕಾದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕೃತಿ ಈ 'ಕಾವ್ಯ ಲಹರಿ'.
ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತಿಗಳು

02 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026

ತೆಂಗಿನ ದಿನ.

 ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ, ಬೆಳಗಿನ ಉಪಹಾರದ ಚಟ್ನಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೇವರ ಪೂಜೆಯವರೆಗೆ, ಬಿರುಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದಾಹ ತೀರಿಸುವ ಎಳನೀರಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ತಲೆಗೂದಲಿನ ಪೋಷಣೆಯವರೆಗೆ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿರುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದರೆ ಅದು 'ತೆಂಗು'. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 ರಂದು ನಾವು 'ವಿಶ್ವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ದಿನ'ವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾರತೀಯನಾಗಿ, ಅದರಲ್ಲೂ 'ಕಲ್ಪತರು ನಾಡು' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ತುಮಕೂರಿನ ಮಣ್ಣಿನ ನಂಟಿರುವ ನನಗೆ, ಈ ದಿನ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ದಿನಾಂಕವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಇದು ನಮ್ಮ ರೈತರ ಬೆವರು, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತೀಕ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಗುಟ್ಟನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ದಿನವಾಗಿದೆ.

ಏಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಸಮುದಾಯ (APCC) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ 2009 ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 ರಂದು ವಿಶ್ವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಬಹುಪಾಲು ತೆಂಗು ಬೆಳೆಯುವ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ತೆಂಗಿನ ಮರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುವುದು, ಅದರ ವಿವಿಧ ಉಪಯೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು, ತೆಂಗು ಬೆಳೆಯುವ ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರಿತು ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತೆಂಗು ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣದಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಈ ದಿನವು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಮರವನ್ನು ನಾವು 'ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ, ಬೇಡಿದ ವರವನ್ನು ನೀಡುವ ಮರ ಎಂದರ್ಥ. ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಶುಭ ಕಾರ್ಯವಿರಲಿ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ಮದುವೆ, ಹೊಸ ವಾಹನ ಖರೀದಿ ಅಥವಾ ದೇವರ ಆರಾಧನೆ ಇರಲಿ, ಅಲ್ಲಿ 'ಪೂರ್ಣಕುಂಭ'ವಾಗಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಇರಲೇಬೇಕು. ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಒಡೆದು ದೇವರಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ನಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಒಡೆದು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವವನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಳೆಯಾಗಿರುವ ತೆಂಗಿನ ಮರದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಝಳಕ್ಕೆ ಪ್ರಕೃತಿ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಯಾದ ಎಳನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಖನಿಜಾಂಶಗಳು ದೇಹವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ತಂಪಾಗಿಸಿ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಡುಗೆಯಂತೂ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಇಲ್ಲದೆ ಅಪೂರ್ಣವಿದ್ದಂತೆ. ಒಣಗಿದ ಕೊಬ್ಬರಿಯಿಂದ ತೆಗೆಯುವ ಎಣ್ಣೆ ಅಡುಗೆಗೆ, ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ತಲೆಗೂದಲಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕಾಯಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯಿಂದ ಬರುವ ನಾರನ್ನು ಬಳಸಿ ಹಗ್ಗ, ಕಾಲುಮೆಟ್ಟಿಲು, ಹಾಸಿಗೆ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಛಾವಣಿಯಾಗಿ, ಇಂದಿಗೂ ಪೊರಕೆಯಾಗಿ ಗರಿಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕಾಂಡವನ್ನು ಮನೆ ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ತೆಂಗಿನ ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಕ್ರಿಯ ಇದ್ದಿಲು (Activated Charcoal) ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಬೇಡಿಕೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿವೆ.

ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವೂ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೀಡಿಯಂ-ಚೈನ್ ಟ್ರೈಗ್ಲಿಸರೈಡ್ಸ್ (MCTs) ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು ಶೇಖರಣೆಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಲಾರಿಕ್ ಆಮ್ಲವು (Lauric Acid) ತಾಯಿಯ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವಷ್ಟೇ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಂಟಿ-ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತೂಕ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮಧುಮೇಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದು ಹಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿವೆ.

ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತೆಂಗು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರಿಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ತುಮಕೂರು, ತಿಪಟೂರು, ಅರಸೀಕೆರೆ, ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಭಾಗದ ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬೇ ಈ ತೆಂಗು ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬರಿ. ಮಗುವನ್ನು ಸಾಲುವಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಿಡ ನೆಟ್ಟು, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನೀರು, ಗೊಬ್ಬರ ಕೊಟ್ಟು ಆರೈಕೆ ಮಾಡಿ, ಮರ ಬೆಳೆದು ಫಲ ನೀಡಲು ಐದಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಯುವ ರೈತರ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸತತ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲಾಗದು.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೆಂಗು ಬೆಳೆಗಾರರು ಹಲವಾರು ಗಂಭೀರ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನುಸಿ ರೋಗ, ಬೇರು ಕೊಳೆ ರೋಗ, ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮೂತಿ ಹುಳದಂತಹ ಕೀಟಗಳು ಇಡೀ ತೋಟವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುವ ಭೀತಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದು, ಇಳುವರಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಸಕಾಲಕ್ಕೆ ಮಳೆಯಾಗದೆ, ಅಂತರ್ಜಲ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಬೆಳೆಸಿದ ಮರಗಳು ಕಣ್ಮುಂದೆಯೇ ಒಣಗುತ್ತಿವೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬರಿ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಹಾವಳಿಯಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ಎತ್ತರದ ಮರಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ಕಾಯಿ ಕೀಳಲು ನುರಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯೂ ರೈತರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಸವಾಲುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ದಿನದಂದು ನಾವು ವಾಸ್ತವಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಬೇಕಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ರೈತರಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ನೀಡುವುದು, ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಚಾಕಲೇಟ್, ತೆಂಗಿನ ಹಾಲು, ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಬೇಕಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಕೃತಕ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಯುಕ್ತ ತಂಪು ಪಾನೀಯಗಳ ಮೊರೆಹೋಗುವ ಬದಲು, ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಎಳನೀರು ಮಾರುವ ರೈತನಿಂದ ಎಳನೀರು ಖರೀದಿಸಿ ಕುಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ತೆಂಗಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ನಾವೂ ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮೆರೆಯಬೇಕಿದೆ.

'ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ' ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಾರವಾಗಿದೆ. ಬೇರುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗರಿಗಳವರೆಗೆ ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಮನುಕುಲದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಡುವ ತೆಂಗಿನ ಮರ ನಮಗೆ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಕೃಷಿಕರ ಶ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಪಣ ತೊಡಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಎಳನೀರು ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬರಿಯ ಹಿಂದೆಯೂ ನಮ್ಮದೇ ಊರಿನ ಒಬ್ಬ ರೈತನ ವರ್ಷಗಳ ಶ್ರಮ, ಬೆವರು ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಕನಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಬಾರದು.

31 ಆಗಸ್ಟ್ 2026

ಅಕ್ಷರ ಚಪ್ಪರ: ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು.



ಅಕ್ಷರ ಚಪ್ಪರ: ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು.



"ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಸಾಧ್ಯ" ಎಂಬ ದೃಢವಾದ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೇಮಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕನಸಿನ ಕೂಸಾಗಿ 2021ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 05 ರಂದು 'ಅಕ್ಷರ ಚಪ್ಪರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಂಡಿತು. ಹಿರಿಯ ಕವಿ ಕೆ.ಎಸ್. ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್ ರವರ ಸವಿನೆನಪಿಗಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷ, ಜಾತಿ, ಮತ, ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಪಂಥಗಳ ಹಂಗಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಹಣ, ಪದವಿ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಯಾವುದೇ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೇ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನಾಡು-ನುಡಿಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಪ್ಪಟ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಇದು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ನುಡಿಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾಗಿ, ಎಲೆಮರೆಯ ಕಾಯಿಗಳಂತೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮಹತ್ತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅಕ್ಷರ ಚಪ್ಪರ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿನ ಕುಂದು ಕೊರತೆಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವುದು, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರೇಮ ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗೇತರರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಸಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಕೊಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಕಾಯಕವನ್ನೂ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಭೌತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು: ನೆಲದೊಡನೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನಂಟು
ಅಕ್ಷರ ಚಪ್ಪರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಸಭೆ-ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಜನಮಾನಸವನ್ನು ತಲುಪುವ ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.
• 2021ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯಶವಂತಪುರದಲ್ಲಿ ಕೆ.ಎಸ್. ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದ್ಘಾಟನೆ, ಲಾಂಛನ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ, ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ ಹಾಗೂ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಜರುಗಿತು.
• 2021ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ 'ಹೆಣ್ಣೆದೆಯ ತಲ್ಲಣಗಳು' ಎಂಬ ವಿನೂತನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ, ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿ ಮತ್ತು ಸಾಧಕಿಯರಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು.
• ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಾಂಧಿಭವನದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ದಸರಾ ಅಕ್ಷರೋತ್ಸವ'ದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ ಹಾಗೂ ಟಿ.ಪಿ. ಕೈಲಾಸಂ ಕುರಿತಾದ ಮಾತುಕತೆ ಮೂಡಿಬಂತು.
• 2021ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಯನಗರದ ರಾಣಿಸರಳಾದೇವಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ 'ಕನ್ನಡವೆಂದರೆ ಬರಿ ನುಡಿಯಲ್ಲ: ಅಪ್ಪು ಅಪ್ಪುಗೆ' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.
ಬೆಳತನಕ ಬೇಂದ್ರೆ: ಒಂದು ಅಹೋರಾತ್ರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಭ್ರಮ ಚೇತನಾ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರನಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ವೇದಿಕೆಯ ಸಂಯುಕ್ತಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ 'ಬೆಳತನಕ ಬೇಂದ್ರೆ' ಎಂಬ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಅಹೋರಾತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜನವರಿ 27ರ ಶನಿವಾರದಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಯನ ಸಭಾಂಗಣ ಮತ್ತು ರವೀಂದ್ರ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವರಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಬದುಕು ಬರಹ, ಮಾತುಕತೆ-ಕವಿತೆ, ಕಾವ್ಯವಾಚನ, ನೃತ್ಯ, ಮತ್ತು ಗೀತಗಾಯನದ ಮಹಾಸಂಗಮವಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಚಳಿಯ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳುಗರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕವಿಗಳಿಗೆ ಖಡಕ್ ಚಹಾ ಹಾಗೂ ಕುರುಕಲು ತಿಂಡಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಡನಾಟ ಹೊಂದಿದ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ, ನಾಡುನುಡಿ ಚಿಂತಕರಿಗೆ, ಶಿಕ್ಷಕ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ 'ಬೇಂದ್ರೆ ನುಡಿಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಚಿಣ್ಣರ ಚಪ್ಪರ: ಭವ್ಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಬುನಾದಿ ಶಾಲಾ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲೆ, ಕ್ರೀಡೆ, ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ 'ಚಿಣ್ಣರ ಚಪ್ಪರ' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಮಕ್ಕಳೇ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿ, ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯದ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಲು, ಪೋಷಕರು ನೀಡುವ ಹಣವನ್ನು ವೃಥಾ ಹಾಳು ಮಾಡದೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹುಂಡಿ ಡಬ್ಬಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿದ ಮಗುವಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಕೌಂಟ್ ತೆರೆಸುವ ವಾಗ್ದಾನವನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾದ ಎಂ.ಬಿ. ಮರಿಬಸಪ್ಪನವರು ಮಾತನಾಡಿ, ಭಾಷಣ ಕಲೆ, ಚಿತ್ರರಚನೆ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಸಭಾಕಂಪನ ನಿವಾರಿಸಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕಿವಿಮಾತು ಹೇಳಿದರು.



ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕಮ್ಮಟಗಳ ವಿಸ್ತಾರ
• ಮೇ 2022ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗಾಗಿ 'ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವೆ ಕವನ ರಚನೆ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ'ವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.
• ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ 'ಸ್ಪಷ್ಟ ಕನ್ನಡ ಬರವಣಿಗೆ ಕಮ್ಮಟ'ವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
• ಕರೋನಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಕಠಿಣ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯನ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಏರುಪೇರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಸಂಸ್ಥೆಯು 'ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ - ಜೀವನಪ್ರೇಮ' ಎಂಬ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರಬಂಧ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ 35ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, 8ನೇ ತರಗತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು 55 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಕರವರೆಗೂ ಎಲ್ಲರೂ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಬರೆದರು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗ್ಯ ಪೂಜಾರಿ (ಪ್ರಥಮ), ದಿನೇಶ್ ಎಂ. ಅಮ್ಮಿನಳ್ಳಿ (ದ್ವಿತೀಯ), ಮತ್ತು ರೂಪಶ್ರೀ ಕನ್ಯಾನ (ತೃತೀಯ) ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದರು.
• 'ಚಪ್ಪರದಡಿ ಬೇಂದ್ರೆ ಉತ್ಸವ' (ಜನವರಿ 2021), 'ಹಳೆಗನ್ನಡ - ನಡುಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯವಾಚನ' (ಮಾರ್ಚ್ 2021), 'ಭಾರತಾಂಬೆಗೊಂದು ಪತ್ರ' (ಏಪ್ರಿಲ್ 2021), 'ಕಾರಂತ ನಮನ' (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021), 'ಕುವೆಂಪು-ಬೇಂದ್ರೆ ಉತ್ಸವ', ಮತ್ತು 'ಚಿಣ್ಣರಿಗಾಗಿ ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆ' ಮುಂತಾದ ಹತ್ತಾರು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಅಭಿಯಾನಗಳು: ಓದುಗರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಗಾಲಿಗಳ ಮೇಲೆ - ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಲ್ಲಿ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನವೆಂಬರ್ 2021ರಲ್ಲಿ 'ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಗಾಲಿಗಳ ಮೇಲೆ' ಎಂಬ ವಿನೂತನ ಅಭಿಯಾನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್, ದಂಡು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ, ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ, ಹೆಬ್ಬಾಳ, ಯಲಹಂಕ, ಚಿಕ್ಕಜಾಲ ಸೇರಿದಂತೆ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ 300ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಆಟೋ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ಕವನ, ಗಾದೆ, ಒಗಟು, ಸಣ್ಣ ಕಥೆ, ನೀತಿ ಕಥೆಗಳು, ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳ ಕಿರು ಪರಿಚಯ, ಹಾಗೂ ಹಂಪಿ, ಬದಾಮಿ, ಐಹೊಳೆಯಂತಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಮಾಹಿತಿಯಿರುವ ಕಿರುಪುಸ್ತಕಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಆಟೋ ಚಾಲಕ ರೇವಣ್ಣ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವರು ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಓದಿ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅನ್ಯ ಭಾಷಿಕರೂ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.



ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ (ಅಂಚೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯ) ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಮಯವಿಲ್ಲದವರು ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಳ್ಳಲು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರಿಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಮಧುಶ್ರೀ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ 'ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಅಂಚೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ 1,000 ರೂ.ಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಚಂದಾದಾರರಾದರೆ, 3 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಉಚಿತವಾಗಿ ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ ಮನೆಗೇ ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ ಅವರಂತಹ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲದೆ, ಯುವ ಬರಹಗಾರರ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ 2000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಆದರೆ, ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 15 ದಿನಗಳೊಳಗಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಆ ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಅಥವಾ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆಯಬೇಕು. ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆದವರಿಗೆ 'ಉತ್ತಮ ಓದುಗ' ಅಥವಾ 'ತಿಂಗಳ ಓದುಗ' ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಓದುಗರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪುಸ್ತಕ ಓದು ಅಭಿಯಾನ ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜು ಕ್ಯಾಂಪೇನ್ ಜುಲೈ 2022ರಲ್ಲಿ ರಾಜಾಜಿನಗರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ 'ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಅಭಿಯಾನ'ಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಸಮೂಹ 'ಅಕ್ಷರ ಚಪ್ಪರ ಮುಖಪುಟ ಬಳಗ'ದಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ 'ಕಾನೂರು ಹೆಗ್ಗಡತಿ' (ಫೆಬ್ರವರಿ 2022) ಹಾಗೂ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ 'ಚೋಮನ ದುಡಿ' (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021) ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ವಾಚನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ 'ಪುಸ್ತಕ ಓದು ಅಭಿಯಾನ'ವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
ಮುದ್ರಣ, ಪ್ರಕಾಶನ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಾರಿದೀಪಗಳು
ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು 'ಅಕ್ಷರ ಚಪ್ಪರ ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನ' ವಿಭಾಗವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಭರವಸೆಯ ಲೇಖಕರಾದ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪಾ. ನಾಯ್ಡು ಮತ್ತು ಸುಮಾ ಯು.ಕೆ ಅವರ 'ಎಲ್ಲರಂತಲ್ಲ ನಾವು', 'ಆತ್ಮಸಾಂಗತ್ಯ', 'ಮುಗಿಯದ ಮುಸ್ಸಂಜೆ', 'ಶ್ವಾನ ಪುರಾಣ', ಮತ್ತು 'ಮನಸುಗಳ ಮಿಲನ' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅಂಚೆ ವೆಚ್ಚವಿಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಓದುಗರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಂದಿನ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಬೃಹತ್ತಾಗಿವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಕ್ಷರ ಚಪ್ಪರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಂಪನ್ನು ಪಸರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಹಳ್ಳಿನಾಗ್ ಕನ್ನಡ ಹಬ್ಬ' ಆಯೋಜಿಸಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು, ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಿಸುವುದು ಇವರ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪಾರ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಹೋಟೆಲ್ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಲೈಬ್ರರಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಹಾಗೂ 'ಗಾಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪುಸ್ತಕ' ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಬಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲುಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕನಸನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಅಕ್ಷರ ಚಪ್ಪರ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಳುವಳಿ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಹಗಲಿರುಳು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಯುವ ಮನಸ್ಸುಗಳ ಪ್ರಯತ್ನ ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ಲಾಘನೀಯ.


ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ

ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತಿಗಳು

ತುಮಕೂರು

9900925529
 

20 ಆಗಸ್ಟ್ 2026

ಮಾನವರಾಗೋಣ ಭಾಗ ೨೩

 

ಮಾನವರಾಗೋಣ ೨೩


ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನ: ಚಿಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಹೋರಾಟದ ಕಥೆ

ನಮಸ್ಕಾರ ಸ್ನೇಹಿತರೆ,

ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವುದು ನಮಗೆ ಸಿಗುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಾವು ಎದುರಿಸುವ ಸವಾಲುಗಳಿಂದ. ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಚಿಟ್ಟೆಯ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.


ಒಂದು ದಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ಮರದ ಪೊಟರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಟ್ಟೆಯ ಗೂಡು (Cocoon) ಕಾಣಿಸಿತು. ಅವನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಆ ಗೂಡನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಒಂದು ದಿನ ಆ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರವಾಯಿತು. ಒಳಗಿದ್ದ ಚಿಟ್ಟೆ ಆ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಹೋರಾಡಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊರಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅದು ಸುಸ್ತಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡಿತು.

ಇದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಚಿಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಅತೀವ ಕನಿಕರ ಹುಟ್ಟಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಒಂದು ಕತ್ತರಿಯನ್ನು ತಂದು ಆ ಗೂಡಿನ ರಂಧ್ರವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕತ್ತರಿಸಿ ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡಿದನು. ಈಗ ಚಿಟ್ಟೆ ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೂಡಿನಿಂದ ಹೊರಬಂತು.

ಆದರೆ, ಆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಕಾದಿತ್ತು! ಹೊರಬಂದ ಚಿಟ್ಟೆಯ ದೇಹ ಊದಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮುದುಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. "ಇನ್ನೇನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ, ಚಿಟ್ಟೆ ಹಾರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವನು ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಆ ಚಿಟ್ಟೆ ಎಂದಿಗೂ ಹಾರಲೇ ಇಲ್ಲ. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಉಳಿದ ಸಮಯವನ್ನು ಆ ಊದಿಕೊಂಡ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮುದುಡಿದ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ತೆವಳುತ್ತಲೇ ಕಳೆಯಿತು.

ಅವನು ತನ್ನ ದಯೆ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಚಿಟ್ಟೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿ ಅದರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೇ ಹಾಳುಮಾಡಿದ್ದ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿಟ್ಟೆ ಆ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಪಡುವ ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟ ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಹೋರಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿಟ್ಟೆಯ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವವು ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಆಗ ಮಾತ್ರ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಬಲಗೊಂಡು ಹಾರಲು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯ ಅದರ ಕಷ್ಟವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಚಿಟ್ಟೆ ಹಾರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.

 ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು ಆ ಚಿಟ್ಟೆಯ ಗೂಡಿನ ರಂಧ್ರವಿದ್ದಂತೆ. ನಾವು ಎದುರಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸವಾಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲದ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾದ ಜೀವನ ನಮ್ಮನ್ನು ದುರ್ಬಲರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

 ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಇತರರ ಸಹಾಯವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ನಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಾವೇ ಎದುರಿಸಿ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ನೈಜ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಕಷ್ಟವೂ ಬಾರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ನೈಜ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಲಿ, ಕಲಿಯಲಿ. ಅವರಿಗೆ ಅವರದೇ ಆದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬಿಡಬೇಕು.

ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ದೃತಿಗೆಡಬೇಡಿ. ಆ ಕಷ್ಟಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹಾರಲು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಹೋರಾಟವೇ ನಿಮ್ಮ ನಾಳೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಬಲ ತುಂಬುತ್ತದೆ!- 


ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ

ಶಿಕ್ಷಕರು

ತುಮಕೂರು

06 ಆಗಸ್ಟ್ 2026

ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್‌ಗಳ ಮೋಹ ಬಿಡೋಣ: ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ಎಳನೀರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡೋಣ.

 

ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್‌ಗಳ ಮೋಹ ಬಿಡೋಣ: ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ಎಳನೀರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡೋಣ.


ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅತಿಯಾದ ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್ ಸೇವಿಸಿ ಅಸುನೀಗಿದ ಯುವಕನ. ಕುರಿತ ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು ಅದನ್ನು ಓದಿದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಒಂದು ಲೇಖನ ಬರೆಯಬೇಕಿನಿಸಿ ಈಗ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವೆ. 

ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆಯಾಸ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ದಿನವಿಡೀ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಿರಲು, ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಲು, ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಕುಳಿತು ಓದಲು ಯುವಜನತೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುವ 'ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್' ಗಳನ್ನು. ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಭರ್ಜರಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಈ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಕುಡಿದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಕ ಪಾನೀಯಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಒಂದೆರಡಲ್ಲ. ಇದರ ಬದಲಿಗೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ವರದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ಎಳನೀರು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್‌ಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅಪಾಯಗಳೇನು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪಾನೀಯಗಳಾದ ನೀರು ಹಾಗೂ ಎಳನೀರು ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸಂಜೀವಿನಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಅರಿಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಬಹುತೇಕ ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ, ಅತಿಯಾದ ಸಕ್ಕರೆಯ ಮತ್ತು ಕೆಫೀನ್‌ನ ಮಾರಕ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲಾಸ ಎನಿಸಿದರೂ, ಅದು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಷ್ಟೇ. ಒಂದು ಕ್ಯಾನ್ ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ಚಮಚದಷ್ಟು ಸಕ್ಕರೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಶಕ್ತಿ ಬಂದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶಕ್ತಿ ದಿಢೀರನೆ ಕುಸಿದು, ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಸ್ತು ಕಾಡಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಪಾನೀಯಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಬೊಜ್ಜು ಬರುವ ಅಪಾಯ ಬಹಳ ದಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮಿತವಾದ ಕೆಫೀನ್ ಮೆದುಳಿಗೆ ಚುರುಕು ನೀಡಬಹುದಾದರೂ, ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಕೆಫೀನ್ ಹೃದಯದ ಬಡಿತವನ್ನು ಅಸಹಜವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಆತಂಕ, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ, ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಂತಹ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ಕೆಫೀನ್ ಒಂದು ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ ವಸ್ತುವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ದೇಹದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಾಯಾರಿಕೆ ಆದಾಗ ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಬದಲು ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್ ಕುಡಿದರೆ, ದೇಹವು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿರ್ಜಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುವ ಕೃತಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳಿರುವ ಕೃತಕ ಪಾನೀಯಗಳಿಗೆ ಮಾರುಹೋಗುವ ಬದಲು, ನಮ್ಮ ಕಣ್ಮುಂದೆಯೇ ಇರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪಾನೀಯಗಳತ್ತ ನಾವು ಗಮನಹರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಶೇಕಡಾ ಅರವತ್ತರಷ್ಟು ಭಾಗ ನೀರಿನಿಂದಲೇ ಕೂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಚಾರ. ಆಯಾಸ ಮತ್ತು ಸುಸ್ತು ಕಾಡಲು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು. ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಾದಾಗ ರಕ್ತದ ಪರಿಚಲನೆ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಮೆದುಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪೂರೈಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಸುಸ್ತು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಲೋಟ ಶುದ್ಧ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಚುರುಕಾಗುತ್ತವೆ. ನಾವು ತಿಂದ ಆಹಾರ ಸರಿಯಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗಲು ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಮಶಗಳು ಮೂತ್ರ ಹಾಗೂ ಬೆವರಿನ ಮೂಲಕ ಹೊರಹೋಗಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಸಕ್ಕರೆ, ಅಥವಾ ಕೊಬ್ಬು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ತೂಕ ಇಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪಾನೀಯ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಚರ್ಮದ ಕಾಂತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನು ಎಳನೀರಿನ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಇದು ಕೇವಲ ದಾಹ ತೀರಿಸುವ ಪಾನೀಯವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಔಷಧ. ಕೃತಕ ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಎಳನೀರು ನೂರು ಪಟ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದು. ಬೆವರಿನ ಮೂಲಕ ದೇಹ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜಾಂಶಗಳಾದ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್, ಸೋಡಿಯಂ, ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಎಳನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ, ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವವರಿಗೆ ಎಳನೀರು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪಾನೀಯವಾಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಕೆಲಸದಿಂದ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಎಳನೀರು ದೇಹವನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಜಲೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಎಳನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲರಿಗಳು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಸಿಹಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುವಂಥದ್ದಾಗಿದೆ. ಕೃತಕ ಸಕ್ಕರೆಯಂತೆ ಇದು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಎಳನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಂಟಿ-ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್‌ಗಳು, ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಮತ್ತು ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು ದೇಹದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಪಾರವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪಾನೀಯಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲರಿಗಳು ವಿಪರೀತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ ಕ್ಯಾಲರಿ ಇರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಎಳನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಕ್ಯಾಲರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್‌ಗಳು ಕೆಫೀನ್ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯ ಮೂಲಕ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಿದರೆ, ನೀರು ಮತ್ತು ಎಳನೀರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್‌ಗಳ ಸೇವನೆಯಿಂದ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಮತ್ತು ಬೊಜ್ಜಿನಂತಹ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳಿದ್ದರೆ, ನೀರು ಮತ್ತು ಎಳನೀರಿನ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇವು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೂ ಕೃತಕ ಪಾನೀಯಗಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪಾನೀಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿವೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಯುವಜನತೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತರಾಗಬೇಕಿದೆ. ಕೇವಲ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತಿಗೆ ಮರುಳಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಕೆಲವು ಸರಳ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ನೀವು ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿ, ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿ ಅಥವಾ ಆಟದ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಬಾಯಾರಿಕೆಯಾದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ. ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಕೃತಕ ಪಾನೀಯಗಳಿಗೆ ನೂರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಸುರಿಯುವ ಬದಲು, ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಎಳನೀರು ಮಾರುವ ನಮ್ಮ ರೈತರಿಂದ ಎಳನೀರು ಖರೀದಿಸಿ. ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯವೂ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರಿಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಬೇಸರವೆನಿಸಿದರೆ, ಆ ನೀರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ರಸ, ಪುದೀನಾ ಎಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಸೌತೆಕಾಯಿ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿಯಬಹುದು.

ಆರೋಗ್ಯವೇ ಭಾಗ್ಯ ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹ ಎನ್ನುವುದು ನಾವು ಕುಡಿಯುವ ಕೃತಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ ಖಂಡಿತ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ನಾವು ಸೇವಿಸುವ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ, ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ. ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್‌ಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆದು ನಂತರ ಬಡ್ಡಿ ಸಮೇತ ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಸಿಯುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಂದೇ ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್‌ಗಳ ಮೋಹವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸೋಣ. ನಮ್ಮ ಜೀವಜಲವಾದ ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗದ ಅದ್ಭುತ ಕೊಡುಗೆಯಾದ ಎಳನೀರಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡೋಣ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದೇ ನಮ್ಮ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸದೃಢ ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.


ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ

#HealthAwareness #NaturalEnergy #TenderCoconut #Hydration #SayNoToEnergyDrinks #HealthyLifestyle #StudentHealth #KannadaArticle #WaterIsLife #HealthyHabits #SrideviTanaya

04 ಆಗಸ್ಟ್ 2026

ಕರುನಾಡಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಣತೆಗಳು ಭಾಗ೨ ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ: ಕಿತ್ತೂರಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಿಂಹ.

 

ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ: ಕಿತ್ತೂರಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಿಂಹ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಪದವಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ತಮ್ಮ ರಕ್ತ, ಬೆವರು ಮತ್ತು ಬಲಿದಾನದಿಂದ ಬರೆದ ಮಹಾಕಾವ್ಯ. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿದಾಗ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಕರುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ಶೌರ್ಯ ಮೆರೆದ ವೀರರ ಹೆಸರುಗಳು ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಮಹಾನ್ ವೀರ ಸೇನಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಹೆಸರು ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ, ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮಳ ಬಲಗೈ ಬಂಟನಾಗಿದ್ದ ರಾಯಣ್ಣನ ಬದುಕು, ಆತನ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಕಿಚ್ಚು ಹೊತ್ತಿಸುವಂತಹದ್ದು.
ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ
ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಲಹೊಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ 'ಸಂಗೊಳ್ಳಿ' ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭೯೮ ರಂದು ಜನಿಸಿದನು. ಆತನ ತಂದೆ ಭರಮಪ್ಪ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಕೆಂಚವ್ವ. ರಾಯಣ್ಣ ಕುರುಬ (ಹಾಲುಮತ) ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು. ಇವರದು ಮೂಲತಃ ಶೂರರ ಮನೆತನ. ತಂದೆ ಭರಮಪ್ಪ ಕೂಡ ಯುದ್ಧವೀರನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಆತನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು ಆತನಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಂಬಳಿಯಾಗಿ ನೀಡಿತ್ತು.
ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ರಾಯಣ್ಣನಿಗೆ ಯುದ್ಧಕಲೆ, ಕತ್ತಿವರಸೆ, ಕುಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಆತನ ದೈಹಿಕ ದಾರ್ಢ್ಯತೆ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಕಿತ್ತೂರಿನ ದೇಸಾಯಿಗಳು ಆತನಿಗೆ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ತನ್ನ ತಾಯ್ನಾಡಾದ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮಳ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ ರಾಯಣ್ಣನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುವಕನಿಂದ ಕಿತ್ತೂರು ಸೈನ್ಯದ ದಂಡನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಸಿಡಿಲಿನಂತಹ ಹೋರಾಟ
೧೮೨೪ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಕಿತ್ತೂರಿನ ರಾಜ ಶಿವಲಿಂಗರುದ್ರಸರ್ಜ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ, ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದತ್ತುಪುತ್ರನಿಗೆ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಥ್ಯಾಕರೆ "ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ" (Doctrine of Lapse) ಎಂಬ ಕುತಂತ್ರದ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಚು ಹೂಡುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಉಗ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಯಣ್ಣನ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲನೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಯಣ್ಣನ ರಣಕಹಳೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಸೈನ್ಯದ ಶೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳು ಧೂಳೀಪಟವಾದವು. ಥ್ಯಾಕರೆ ಹತನಾದನು. ಆದರೆ, ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಪಾರ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ, ಕಿತ್ತೂರಿನ ಒಳಗಿನವರೇ ಮಾಡಿದ ದ್ರೋಹದಿಂದಾಗಿ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಬೈಲಹೊಂಗಲದ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಯಣ್ಣನನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆತನನ್ನು ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮಳ ಬಂಧನ ರಾಯಣ್ಣನಿಗೆ ಬರಸಿಡಿಲು ಬಡಿದಂತಾಯಿತು. ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಸಮಾನಳಾದ ರಾಣಿಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಿತ್ತೂರಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ರಾಯಣ್ಣ ಶಪಥ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರ
ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಸೆರೆಯಾದ ನಂತರ, ನೇರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಮಣಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವೆಂದು ಅರಿತ ರಾಯಣ್ಣ, ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಕಾಡಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಆತನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟದ ಘಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಸರಿಯಾದ ಊಟ, ನಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾಡು-ಮೇಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾ, ರೈತರು, ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೇಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
ರಾಯಣ್ಣ "ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರ" (ಚೌರಿ ಯುದ್ಧ/ಗುಪ್ತ ದಾಳಿ) ಅನುಸರಿಸಿದನು.
• ಬ್ರಿಟಿಷರ ಖಜಾನೆಗಳನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುವುದು.
• ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಛೇರಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವುದು.
• ಅವರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದ ಹಣವನ್ನು ಬಡವರಿಗೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹಂಚುವುದು.
ರಾಯಣ್ಣನ ಈ ದಿಢೀರ್ ದಾಳಿಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದವು. ಆತನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ನಾನಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದರೂ, ರಾಯಣ್ಣ ಸದಾ ಅವರ ಕೈಗೆ ಸಿಗದೆ ಚಳ್ಳೆಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಅಪನಂಬಿಕೆ, ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಪ್ರತಿಫಲ
ರಾಯಣ್ಣನನ್ನು ನೇರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಅರಿತ ಬ್ರಿಟಿಷರು, ಕುತಂತ್ರದ ಮೊರೆಹೋದರು. ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ನಮ್ಮದೇ ನೆಲದ ಕೆಲವರು ಹಣ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಆಸೆಗೆ ಬಲಿಯಾದರು. ಲಕ್ಷ್ಮಣರಾವ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲ ದೇಸಾಯಿಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಜೊತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ರಾಯಣ್ಣನಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆದರು.
ಒಂದು ದಿನ ರಾಯಣ್ಣ ನಿರಾಯುಧನಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆತನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಚೂರಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ, ಆತನನ್ನೇ ನಂಬಿದ್ದ ದ್ರೋಹಿಗಳು ಆತನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆತನ ಮೇಲೆ ದೇಶದ್ರೋಹದ ಸುಳ್ಳು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿ, ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿದರು.
೨೬ ಜನವರಿ ೧೮೩೧ ರಂದು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂದಗಡದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಲದ ಮರಕ್ಕೆ ರಾಯಣ್ಣನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಗಲ್ಲಿಗೇರುವ ಮುನ್ನ ಆತನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭಯವಿರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ತಾಯ್ನಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಇತ್ತು. ಆತನ ಕೊನೆಯ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿದ್ದವು:
"ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿ ಬರುತ್ತೇನೆ, ಈ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು (ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು) ಓಡಿಸುವವರೆಗೂ ನನ್ನ ಹೋರಾಟ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ."
ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಮರಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
ರಾಯಣ್ಣ ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಆತ ಇಂದಿಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆತನ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿವೆ:
• ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ: ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ರಾಯಣ್ಣನ ಹೆಸರಿಟ್ಟು, ಅಲ್ಲಿ ಆತನ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಆತನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ನಂದಗಡದ ಸ್ಮಾರಕ: ರಾಯಣ್ಣನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದ ನಂದಗಡದ ಆಲದ ಮರದ ಬಳಿ ಬೃಹತ್ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆತನ ಸಮಾಧಿಯ ಸ್ಥಳವು ಇಂದಿಗೂ ಒಂದು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಂತೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.
• ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್: ಬೆಳಗಾವಿಯ ನಂದಗಡ ಮತ್ತು ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು "ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ"ವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಗೊಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಆತನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಸುಂದರವಾದ ರಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ (ಶಿಲಾ ಉದ್ಯಾನವನ) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸ್ಮರಣೋತ್ಸವಗಳು: ಆತನ ಜನ್ಮದಿನ (ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ - ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ) ಮತ್ತು ಆತ ಹುತಾತ್ಮನಾದ ದಿನ (ಜನವರಿ ೨೬ - ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ) ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಬ್ಬಗಳ ದಿನವೇ ಬರುವುದು ಒಂದು ದೈವಿಕ ಕಾಕತಾಳೀಯ. ಈ ಎರಡೂ ದಿನಗಳಂದು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ರಾಯಣ್ಣನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿಗೆ ಮಾಲಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ, ಶೌರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಯಣ್ಣನ ಕಥೆಯನ್ನು ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಕ ಮುಕ್ತಾಯ
ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನ ಜೀವನ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹೋರಾಟದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ, ನಿಷ್ಠೆಯ ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆ. ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸುಖ-ಸಂತೋಷಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ತಾಯ್ನಾಡಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದು, ಕೊನೆಗೆ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿದ ಆತನ ಬಲಿದಾನ ಎಂದಿಗೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ.
ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ರಾಯಣ್ಣನ ಶಿಸ್ತು, ಗುರಿಯೆಡೆಗಿನ ದೃಢತೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವದ ಗುಣಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ಒಳಗಿನ ದ್ರೋಹಿಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಆತನ ಬದುಕು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವ ನಾವು, ಆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟ ರಾಯಣ್ಣನಂತಹ ಅಪ್ರತಿಮ ವೀರರನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ರಾಯಣ್ಣನ ಅಜರಾಮರ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯು ನಮ್ಮ ಕರುನಾಡಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯುವಕನ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಾಗೃತವಾಗಿರಲಿ.
ವಂದೇ ಮಾತರಂ! ಜೈ ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ

03 ಆಗಸ್ಟ್ 2026

ಕರುನಾಡಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಣತೆಗಳು ಭಾಗ೧ ಶೌರ್ಯದ ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿ: ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ


 ಕರುನಾಡಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಣತೆಗಳು


ಭಾಗ೧

ಶೌರ್ಯದ ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿ: ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ  ನೋಡಿದಾಗ, ೧೮೫೭ರ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯನ್ನು 'ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಆದರೆ, ಆ ಬೃಹತ್ ಹೋರಾಟಕ್ಕೂ ಮೂವತ್ತಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮುನ್ನವೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ನಾಡು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿಲಿನಂತೆ ಅಬ್ಬರಿಸಿದ ನಾರಿಮಣಿ, ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವೀರಮಾತೆ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ.
"ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆಂದರೆ ಭಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನನ್ನ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು. ನನ್ನ ಉಸಿರಿರುವವರೆಗೂ ಪರಕೀಯರಿಗೆ ತಲೆಬಾಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಘರ್ಜಿಸಿದ ಈ ರಣಚಂಡಿಯ ಸಾಹಸಗಾಥೆ ಮೈಜುಮ್ಮೆನಿಸುವಂಥದ್ದು. ಬೆಂಕಿಯ ಕಿಡಿಯೊಂದು ಇಡೀ ಕಾಡನ್ನೇ ದಹಿಸುವಂತೆ, ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಕಿಚ್ಚು ಅಂದಿನ ಆಂಗ್ಲರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ತಳಹದಿಯನ್ನೇ ನಡುಗಿಸಿತ್ತು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಳೆ ತೊಟ್ಟ ನಾರಿಯೊಬ್ಬಳು, ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ರಣರಂಗಕ್ಕಿಳಿದರೆ ಎಂತಹ ಪ್ರಳಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಮಣ್ಣು ಇಂದಿಗೂ ಮೂಕಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಬನ್ನಿ, ಇಂದಿನ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಕೀರ್ತಿಪತಾಕೆಯನ್ನು ಮುಗಿಲೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರಿಸಿದ ಆ ಮಹಾತಾಯಿಯ ಜೀವನ, ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಅವಳ ತ್ಯಾಗದ ಕಥೆಯನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕೋಣ.

ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಜನಿಸಿದ್ದು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೭೮ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩ ರಂದು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಕತಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ಕಾಕತಿಯ ದೇಸಾಯಿ ಮನೆತನದ ಧೂಳಪ್ಪ ಗೌಡ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಚೆನ್ನಮ್ಮ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೇವಲ ಅರಮನೆ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದ್ದರೂ, ಚೆನ್ನಮ್ಮನಿಗೆ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡುವಂತಹ ಸಕಲ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ, ಕತ್ತಿವರಸೆ, ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆ ಮುಂತಾದ ಯುದ್ಧಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ, ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ ಕಿತ್ತೂರಿನ ದೊರೆ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನು ಆಕೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದನು. ಹದಿನೈದನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅರಮನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಚೆನ್ನಮ್ಮ, ಕೇವಲ ರಾಣಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ರಾಜನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿಯೂ, ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕಿತ್ತೂರು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಹಾಗೂ ಸುಭಿಕ್ಷವಾದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ವಜ್ರ, ಮುತ್ತು-ರತ್ನಗಳನ್ನು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿನ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವದು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ಸುವರ್ಣ ಯುಗವನ್ನು ಕಂಡ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಳು.
ಕಷ್ಟದ ಘಟನೆಗಳು: ವಿಧಿಯಾಟ ಮತ್ತು ದುರಂತಗಳ ಸರಮಾಲೆ
ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಜೀವನ ಸುಖದ ಸುಪ್ಪತ್ತಿಗೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚುವಂತಹ ಅನೇಕ ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿ ಆಕೆಯ ಮುಂದಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಕಿತ್ತೂರಿನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಸಹಿಸದ ನೆರೆಯ ಮರಾಠರು ಮತ್ತು ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಕಿತ್ತೂರಿನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಒಂದು ಬಾರಿ ಪೇಶ್ವೆಗಳು ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹದಿಂದ ರಾಜ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನನ್ನು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿಟ್ಟರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಮರಳುವ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯೆ ರಾಜ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನು ೧೮೧೬ರಲ್ಲಿ ಅಸುನೀಗಿದ.
ಪತಿಯ ಅಗಲಿಕೆಯ ಶೋಕದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಚೆನ್ನಮ್ಮನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಘಾತ ಎದುರಾಯಿತು. ಅವಳ ಮಲಮಗ ಹಾಗೂ ಕಿತ್ತೂರಿನ ನೂತನ ರಾಜ ಶಿವಲಿಂಗರುದ್ರಸರ್ಜನು (ಮಲ್ಲಸರ್ಜನ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ರುದ್ರಮ್ಮನ ಮಗ) ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲಲಾರಂಭಿಸಿದನು. ೧೮೨೪ರಲ್ಲಿ ಆತನೂ ಕೂಡ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದನು. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪುತ್ರನೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಕಿತ್ತೂರು ಅನಾಥವಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕುತಂತ್ರದ ಕಣ್ಣು ಈ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು.
ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ 'ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ' ಎಂಬ ಬಾಲಕನನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ಆದರೆ ಧಾರವಾಡದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ಥ್ಯಾಕರೆ (St. John Thackeray) ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷರ 'ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ' (Doctrine of Lapse) ಎಂಬ ವಿನಾಶಕಾರಿ ನೀತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತೂರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಥ್ಯಾಕರೆ ಹುನ್ನಾರ ನಡೆಸಿದ. ಕಿತ್ತೂರಿನ ಖಜಾನೆಗೆ ಬೀಗ ಮುದ್ರೆ ಹಾಕಿದ. ಇದು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಗಳು ಬಂದರೂ, ಆಕೆ ಎದೆಗುಂದಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ತನ್ನ ನಾಡಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತನ್ನೆಲ್ಲ ನೋವುಗಳನ್ನು ನುಂಗಿ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಳು.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ: ಕಿತ್ತೂರಿನ ರಣರಂಗ ಮತ್ತು ರುದ್ರನರ್ತನ
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಳು. ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಗವರ್ನರ್ ಮೌಂಟ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್ (Mountstuart Elphinstone) ನಿಗೆ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವಂತೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಳು. ಆದರೆ, ದುರಹಂಕಾರಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅವಳ ಮನವಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು.
೧೮೨೪ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳು. ಥ್ಯಾಕರೆ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಿತ್ತೂರು ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ. "ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಕಪ್ಪ ಕೊಡಬೇಕೆ? ಮೋಡ ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತದೆ, ಭೂಮಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ನಿಮಗೇಕೆ ಕೊಡಬೇಕು ಕಪ್ಪ?" ಎಂದು ಗುಡುಗಿದ ಚೆನ್ನಮ್ಮ, ತನ್ನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಬಂಟರಾದ ಅಮಾತ್ಯ ಗುರುಸಿದ್ದಪ್ಪ, ಬಾಲಣ್ಣ, ಮತ್ತು ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನ ಜೊತೆಗೂಡಿ ರಣರಂಗಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿದಳು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩ ರಂದು ನಡೆದ ಆ ಭೀಕರ ಕದನದಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಸೈನ್ಯದ ವೀರಾವೇಶದ ಮುಂದೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದರು. ಆನೆಗಳ ಮೇಲೇರಿ ಬಂದು ಗುಂಡಿನ ಸುರಿಮಳೆಗೈಯುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೂರಿನ ಯೋಧರು ಚದುರಿಸಿದರು. ಇದೇ ಕದನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಥ್ಯಾಕರೆ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ! ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅದೆಷ್ಟೋ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೀಗೆ ಮಣ್ಣುಮುಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ವಾಲ್ಟರ್ ಎಲಿಯಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವನ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಕಿತ್ತೂರು ಪಡೆ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ದಿಕ್ಕಾಪಾಲಾಗಿ ಓಡಿತು. ಇದು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜಯ.
ಆದರೆ, ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಹೃದಯ ವೈರಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮೃದುವಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಯುದ್ಧ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದಾಗ, ಸೆರೆಸಿಕ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಆಕೆ ಸಕಲ ಮರ್ಯಾದೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಳು. ಆದರೆ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಾವಿತ್ತ ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪಿದರು. ಕಮಿಷನರ್ ಚಾಪ್ಲಿನ್ (Chaplin) ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಶೋಲಾಪುರದಿಂದ ಬೃಹತ್ ಫಿರಂಗಿ ಪಡೆಯನ್ನು ತಂದು ಕಿತ್ತೂರಿನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆರಗಿದ.
ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಕಿತ್ತೂರಿನ ಪತನಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ಒಳಗಿನ ದ್ರೋಹಿಗಳೇ ಕಾರಣರಾದರು. ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ವೆಂಕಟರಾವ್ ಎಂಬ ದೇಶದ್ರೋಹಿಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಲಂಚಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿ, ಕಿತ್ತೂರಿನ ತೋಪುಗಳ (ಫಿರಂಗಿ) ಮದ್ದು-ಗುಂಡುಗಳಿಗೆ ಸೆಗಣಿ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣನ್ನು ಬೆರೆಸಿದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫಿರಂಗಿಗಳು ಸಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ೧೮೨೪ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೫ ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಿತ್ತೂರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಚೆನ್ನಮ್ಮನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.
ಹೋರಾಟದ ಪ್ರತಿಫಲ: ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಚಿಗುರಿದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವೃಕ್ಷ
ಬಂಧಿತಳಾದ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನನ್ನು ಬೈಲಹೊಂಗಲದ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಿಡಲಾಯಿತು. ತನ್ನ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಿತ್ತೂರು ಪರಕೀಯರ ಪಾಲಾದದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಆಕೆಯ ಹೃದಯ ಛಿದ್ರವಾಯಿತು. ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವಪುರಾಣ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾ, ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಕಾಲ ಕಳೆದಳು. ಕೊನೆಗೂ ೧೮೨೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೧ ರಂದು, ಆ ಮಹಾತಾಯಿ ತನ್ನ ನಾಡಿನ ನೆನಪಿನಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟಳು.
ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಸೋತು ಸೆರೆಯಾದಳು ಎಂದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಅನ್ನಿಸಿದರೂ, ಆಕೆಯ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರತಿಫಲ ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು. ಆಕೆ ಬಿತ್ತಿದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಿಚ್ಚು ಆರಿಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಬಲಗೈ ಬಂಟನಾಗಿದ್ದ ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಆಕೆಯ ಮರಣದ ನಂತರವೂ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸಿಂಹಸ್ವಪ್ನವಾದ.
ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಈ ಹೋರಾಟ ೧೮೫೭ರ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಮಹಾನ್ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು. ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿಗಿಂತ ಮೊದಲೇ, ತನ್ನ ತಾಯ್ನಾಡಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತೆತ್ತ ಪ್ರಥಮ ವನಿತೆ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನಿಗೆ ಒಲಿಯಿತು. ಅವಳ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿಯೇ, ಭಾರತೀಯರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಜ್ಯೋತಿ ಬೆಳಗಿತು, ಅದುವೇ ಮುಂದೆ ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಂದುಕೊಡಲು ಬುನಾದಿಯಾಯಿತು.
ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳ ವಿವರಣೆ
ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಬಲಿದಾನ ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂದಿಗೂ ಆಕೆಯ ನೆನಪು ಕನ್ನಡಿಗರ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಸಿರಾಗಿದೆ.
ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮೆಗಳು: ಬೈಲಹೊಂಗಲದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಸಮಾಧಿ ಇಂದಿಗೂ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಕಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಅರಮನೆಯ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ (Museum) ಆ ಕಾಲದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಬಳಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಾರೂಢಳಾದ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಭವ್ಯ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಸತ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೧, ೨೦೦೭ ರಂದು, ಭಾರತದ ಅಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ ಭವನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.
ಕಿತ್ತೂರು ಉತ್ಸವ: ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಮೊದಲ ವಿಜಯದ ಸವಿನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩ ರಿಂದ ೨೫ ರವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ "ಕಿತ್ತೂರು ಉತ್ಸವ"ವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕಿತ್ತೂರು ವಿದ್ಯುದ್ದೀಪಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು, ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಮೆಲುಕು ಹಾಕುವ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
೨೦೦ನೇ ವಿಜಯೋತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮ: ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ, ಅಂದರೆ ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಧಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಜಯಕ್ಕೆ (೧೮೨೪-೨೦೨೪) ಭವ್ಯವಾದ ೨೦೦ ವರ್ಷಗಳು ತುಂಬಿದವು. ಈ 'ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವ'ವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ನಾಟಕಗಳು, ಪ್ರಬಂಧ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಆಕೆಯ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದವು. ಭಾರತೀಯ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ (Indian Coast Guard) ತನ್ನ ಒಂದು ಗಸ್ತು ನೌಕೆಗೆ ೧೯೮೩ರಲ್ಲೇ 'ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಗೌರವ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ಆಕೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯರ ಎದೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಪ್ರತೀಕ. ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೆದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದನಿಯ ಹಿಂದೆಯೂ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿದೆ. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಆಡಳಿತ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀಯ ಸಾಧನೆಗೈದ ಚೆನ್ನಮ್ಮ, ಇಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಆದರ್ಶ.
ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ನಾಡಿಗಾಗಿ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಆಕೆಯ ಕಥೆ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠವೊಂದೇ- "ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡು ಬದುಕುವ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ, ತಲೆ ಎತ್ತಿ ಹೋರಾಡಿ ಸಾಯುವ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು." ನಮ್ಮ ರಕ್ತದ ಕಣಕಣದಲ್ಲಿಯೂ ಆಕೆಯ ಶೌರ್ಯ, ಧೈರ್ಯಗಳು ಹರಿಯುತ್ತಿರಲಿ. ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಎದೆಗುಂದದೆ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆ ಮಹಾತಾಯಿಯ ಸ್ಮರಣೆ ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಲಿ.
"ಹೆತ್ತ ತಾಯಿ, ಹೊತ್ತ ನಾಡು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲು" ಎಂಬ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಜೀವತುಂಬಿದ ಕಿತ್ತೂರಿನ ವೀರಮಾತೆಗೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ನಮನಗಳು. ಜೈ ಹಿಂದ್! ಜೈ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತೆ!


ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತಿಗಳು ತುಮಕೂರು
9900925529

02 ಆಗಸ್ಟ್ 2026

ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಲೋಕ: ಮೇಘಾಲಯದ ಮಾವೊಕ್ ಡೋಕ್ ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ

 ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯದ  ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ೪
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಲೋಕ: ಮೇಘಾಲಯದ ಮಾವೊಕ್ ಡೋಕ್ ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ
ಮೇಘಾಲಯ ಎಂದರೆ 'ಮೇಘಗಳ ಆಲಯ' ಅಥವಾ ಮೋಡಗಳ ಮನೆ. ಇಂತಹ ಸುಂದರ ತಾಣದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಎರಡನೇ ದಿನದ ಪ್ರವಾಸ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆರಕ್ಕೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ಬಸ್ ಏರಿ ಹೊರಟ ನಾವು ಮೇಘಾಲಯದ ಸೌಂದರ್ಯ ಸವಿಯಲು ಸಿದ್ದವಾದೆವು. ಅರ್ದಗಂಟೆಯ ಪಯಣದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಒಂದು ನಯನ ಮನೋಹರ ತಾಣದ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿತು.    ಹಸಿರು ಹಾಸಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಮುದ್ದಾದ ಬಿಳಿ ಮೋಡಗಳು ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚಾಲೆ ಆಡುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ತಾಣವೇ ಮಾವೊಕ್ ಡೋಕ್ ಸೋರ್ಹ್ರಿಮ್ ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್. ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾದ ಚಿರಾಪುಂಜಿ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಈ ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್, ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಂತಿದೆ. ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್‌ನಿಂದ ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು, ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸುಮಾರು 30 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಸ್ತೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಮಂಜು ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿತು. ಚಿರಾಪುಂಜಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಸಿಗುವ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಾಯಿತು.
ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ 'ವಿ' ಆಕಾರದ ಡಿಂಪೆಪ್ ಕಣಿವೆಯ ಭವ್ಯ ನೋಟ. ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಕೆಲವು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿದು ಹೋಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದಾಗ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ನಿಂತಿರುವ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಕಣಿವೆಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಸಣ್ಣ ನೀರಿನ ತೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮರೆಮಾಚಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವ ಮಂಜಿನ ಮುಸುಕು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಬದಲಾಗುವ ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನಿಮಿಷ ದಟ್ಟವಾದ ಮೋಡ ಬಂದು ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿದರೆ, ಮರುನಿಮಿಷವೇ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಹಸಿರನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಮಾವೊಕ್ ಡೋಕ್ ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಇದು ಸಾಹಸಪ್ರಿಯರಿಗೂ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಣಿವೆಯ ನಡುವೆ ಜಿಪ್‌ಲೈನಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಅದ್ಭುತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ನೂರಾರು ಅಡಿ ಆಳದ ಕಣಿವೆಯ ಮೇಲೆ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಗ್ಗದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಾರುತ್ತಾ ಸಾಗುವಾಗ ಎದೆಯ ಬಡಿತ ಜೋರಾಗುವುದು ಖಂಡಿತ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಾ, ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದು ಜೀವಮಾನದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನುಭವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಹಾಗೂ ಉದ್ದದ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಜಿಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್ ಬಳಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಖಾಸಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುವ ಸಣ್ಣ ಮಳಿಗೆಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸುಂದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯರ ಆತಿಥ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿನ ಮುಗ್ಧ ನಗು ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣದ ಆನಂದವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ತಣ್ಣನೆಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಬಿಸಿಯಾದ ಮ್ಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೆಂಪು ಚಹಾ ಕುಡಿಯುವುದೇ ಒಂದು ಮಜಾ. ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಸಣ್ಣ ಕೆಫೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಬಿಸಿ ತಿನಿಸುಗಳು ಸವಿಯಲು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಈ ಸುಂದರ ತಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಮೇ ತಿಂಗಳು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಮಂಜು ಇರುವುದರಿಂದ ಕಣಿವೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣದಿರಬಹುದು. ಈ ಸ್ಥಳವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6:00 ರಿಂದ ಸಂಜೆ 5:00 ರವರೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನ ಸದಾ ತಂಪಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹಗುರವಾದ ಉಣ್ಣೆಯ ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ರೇನ್‌ಕೋಟ್ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಾವೊಕ್ ಡೋಕ್ ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್ ಎಂದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಜಂಜಾಟಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮರೆತು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬೃಹತ್ ರೂಪದ ಮುಂದೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಪಾರ ಶಾಂತಿ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಅದ್ಭುತ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ತುಮಕೂರು
 

25 ಜುಲೈ 2026

ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಶಾಪವಲ್ಲ: ಜೀವನದ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದತ್ತ ಒಂದು‌ನೋಟ.

 

ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಶಾಪವಲ್ಲ: ಜೀವನದ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದತ್ತ ಒಂದು‌ನೋಟ.

ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ಅನಿವಾರ್ಯ ಘಟ್ಟ. ಬಾಲ್ಯದ ತುಂಟಾಟ, ಯೌವನದ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮುಗಿಸಿ, ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಓಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಚ ವಿರಾಮ ನೀಡುವ ಹಂತವೇ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ. ಇದೊಂದು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಆಗರ. ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ದೇಹದ ಜೀವಕೋಶಗಳ ನವೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ, ಚರ್ಮ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟುವುದು, ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಬದುಕಿನತ್ತ ತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಸಾಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಅಥವಾ ಮಾಡಲಾಗದ ಕೆಲಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಡುವ ವಿಷಾದ, ಮಕ್ಕಳು ದೂರವಾದಾಗ ಆವರಿಸುವ ಒಂಟಿತನ ಮುಂತಾದವು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ. ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದುವುದು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತಮಗಿದ್ದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ವೃದ್ಧರನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಸಮಾಜವು ವೃದ್ಧರನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರು ಎದುರಿಸುವ ಸವಾಲುಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ವೇದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧರನ್ನು ಜ್ಞಾನದ ಭಂಡಾರ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಗಣಿ ಎಂದು ಪೂಜನೀಯ ಭಾವನೆಯಿಂದ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧರೇ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪರಮೋಚ್ಚ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ, ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಇತ್ತು. ತದನಂತರದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆಲೆ ಇತ್ತು. ಹವಾಮಾನ, ಬೆಳೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅವರು ಕೇವಲ ಹಿರಿಯರಾಗಿರದೆ ಕುಟುಂಬದ ನೈತಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಆದರೆ, ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ನಂತರದ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಅರಸಿ ಯುವಜನತೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಆಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತಾದರೂ, ವೃದ್ಧರಲ್ಲಿ ಒಂಟಿತನ ಮತ್ತು ಅನಾಥಭಾವ ಕಾಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಯುವಜನತೆಯ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂದಕವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಡಿಯೋ ಕರೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೂರದ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಹಾಗೂ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕವೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಈ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ವರದಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ.
ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಕಳೆಯುವ ಬಗೆ
ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವೆಂದರೆ ಬದುಕಿನ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ. ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಳೆಯಲು ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಡೆ ಗಮನಹರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತಹ ಲಘು ವ್ಯಾಯಾಮ, ನಡಿಗೆ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯು ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯೋಗದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಮರೆತುಹೋಗಿದ್ದ ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು, ಅಂದರೆ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದು, ಬರೆಯುವುದು, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಸಕಾಲವಾಗಿದೆ. ಇವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತೀವ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬಂಧಿಯಾಗದೆ, ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಸಮವಯಸ್ಕರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಂಟಿತನವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವುದು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಸಂಭ್ರಮ. ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೇರುವ ಬದಲು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಂತೆ ಬೆರೆತು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅಪಾರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಟಿಸಬೇಕು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ-ಅಸೂಯೆಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಕ್ಷಮಿಸುವ ಗುಣವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಯಾರನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸದಿರುವುದು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಬದುಕಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಪಿಂಚಣಿ ಅಥವಾ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸಹ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವೆಂದರೆ ರೋಗವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಜೀವನದ ಪಕ್ವತೆ. ಹಣ್ಣು ಮಾಗಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಅದರ ಸಿಹಿ ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ, ಮನುಷ್ಯನ ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಅವನ ಅನುಭವದ ಸಿಹಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಬೇಕು. ದೈಹಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣವನ್ನೂ ನಗುನಗುತ್ತಾ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಳೆದರೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಮನುಷ್ಯನ ಪಾಲಿಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸುಂದರ ಸುವರ್ಣಕಾಲವಾಗುತ್ತದೆ.



ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ತುಮಕೂರು
9900925529

20 ಜೂನ್ 2026

**ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸವೆಂದು ನಂಬಿದ 'ಜಂಗಮ ಶಿಕ್ಷಕ': ಎಂ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಚಿಕ್ಕಬೆಳ್ಳಾವಿ**

 




ಸರಳ ಸಜ್ಜನಿಕೆಯ ಸಹೃದಯಿಯಾಗಿ, ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ತುಮಕೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಸಾಹಿತ್ಯಕ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರೊಡನೆ ಬೆರೆತಿರುವ ಆತ್ಮೀಯ ಮಿತ್ರರಾದ ಶ್ರೀ ಎಂ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಚಿಕ್ಕಬೆಳ್ಳಾವಿ ಅವರ ಬದುಕು ಒಂದು ತೆರೆದ ಪುಸ್ತಕ. ಕೇವಲ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಸುವ ಮೇಷ್ಟ್ರಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯದೆ, ಸಮಾಜಮುಖಿ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೂಲಕ 'ಜಂಗಮ ಶಿಕ್ಷಕ'ರೆಂದೇ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅವರು ೬೮ನೇ ವಸಂತಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಸುಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಆದರ್ಶಮಯ ಬದುಕಿನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕುವುದು ನನ್ನಂತಹ ಒಡನಾಡಿಗಳಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗತಿ.

೧೯೫೭ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦ರಂದು ತುಮಕೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಬೆಳ್ಳಾವಿ ಹೋಬಳಿಯ ಚಿಕ್ಕಬೆಳ್ಳಾವಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮುರುಡಪ್ಪ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ದೇವಮ್ಮ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಶಿವಕುಮಾರ್, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಹಳ್ಳಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣವಾದ ಕಾಯಕನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಬಿ.ಎ., ಬಿ.ಇಡಿ., ಡಿ.ಇಡಿ., ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಇವರು, ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿ, ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ಬೂರು ಹೋಬಳಿಯ ಲಿಂಗಾಪುರ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಡೀ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರ ಜ್ಞಾನ ಉಣಬಡಿಸಿದರು. ೧೯೯೩ರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅದೇ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿ, ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡಿ ಲಿಂಗಾಪುರವನ್ನು 'ತುಮಕೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಗ್ರಾಮ'ವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಅವರ ಛಲ ಮತ್ತು ಸೇವಾಮನೋಭಾವ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅನನ್ಯ. ಈ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದಿಂದ ಪುರಸ್ಕೃತರಾದರು.

ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಬೆಳ್ಳಾವಿ ಹೋಬಳಿ ಕಸಾಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ತದನಂತರ ತುಮಕೂರು ತಾಲೂಕು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡಿರುವ ಸೇವೆ ಅಪಾರ. ಅನೇಕ ತಾಲೂಕು, ಹೋಬಳಿ ಹಾಗೂ ನಗರ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಿ, 'ಶಾಲೆಗೊಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ದೀವಿಗೆ'ಯಂತಹ ವಿನೂತನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನತೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದತ್ತ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವತಃ ಉತ್ತಮ ಬರಹಗಾರರಾಗಿರುವ ಅವರು 'ಅಕ್ಷರ ಚಿಗುರು', 'ಆಧುನಿಕ ವಚನಗಳು', 'ವರದಕ್ಷಿಣೆ', 'ದುಷ್ಟಟಗಳ ಜೋಳಿಗೆ'ಯಂತಹ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, 'ಬೆಳ್ಕಾಮೆ', 'ಕಲ್ಪಗಂಗಾ', 'ಕಲ್ಪನಿಧಿ' ಮುಂತಾದ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಖೋ-ಖೋ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಟ್ಟುವ ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣವೆಂದರೆ ಅವರ 'ದಾಸೋಹ' ಪ್ರಜ್ಞೆ. ತುಮಕೂರಿನ ಸಿದ್ದಗಂಗಾ ಮಠದ ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶಿವಕುಮಾರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳವರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವರು, ೧೯೭೫ರಿಂದಲೇ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರ ಕೊಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ತುಮಕೂರಿನ ಶಾಂತಿನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ 'ಶರಣ ಕುಟೀರ'ವು ಇಂದಿಗೂ ತ್ರಿವಿಧ ದಾಸೋಹದ ಪವಿತ್ರ ತಾಣವಾಗಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಮಾದರಿ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಸವದಳ ಮತ್ತು ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿ ಶರಣರ ವಚನ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ 'ನುಡಿ ಸೇವಕ'ನಿಗೆ 'ಜಿಲ್ಲಾ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕ', 'ಜನ ಮೆಚ್ಚಿದ ಶಿಕ್ಷಕ', 'ಆದರ್ಶ ಶರಣ ದಂಪತಿಗಳು', 'ಬಸವ ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಹಾಗೂ 'ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಗಳು ಅರಸಿ ಬಂದಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಔಚಿತ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಅರವತ್ತೆಂಟರ ಹರೆಯದಲ್ಲೂ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಚಿಂತಕನಾಗಿ, ಯುವಕರಂತೆ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿರುವ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಯ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಚಿಕ್ಕಬೆಳ್ಳಾವಿ ಅವರಿಗೆ ಆಯುರಾರೋಗ್ಯ, ಸುಖ-ಶಾಂತಿ ಸದಾ ಲಭಿಸಲಿ, ಅವರ ಈ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಹೀಗೆಯೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಾಗಲಿ ಎಂದು ತುಂಬು ಹೃದಯದಿಂದ ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ.


**ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ**

ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತಿಗಳು

ತುಮಕೂರು

9900925529

15 ಜೂನ್ 2026

ಪರಿಸರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ನಾಡಿಗ್ ಕುಟುಂಬ



 ಪರಿಸರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ನಾಡಿಗ್ ಕುಟುಂಬ: ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಯಶೋಗಾಥೆ
ಇಂದಿನ ನಗರೀಕರಣ, ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಅಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏರುಪೇರಾಗಿದೆ. ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಕಲರವ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಆತಂಕಕಾರಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾದುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ಯಾವುದೇ ಪ್ರಚಾರದ ಹಪಾಹಪಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ತುಮಕೂರಿನ ಊರುಕೆರೆಯ 'ನಾಡಿಗ್ ಕುಟುಂಬ'. ಬರಹಗಾರರು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳೂ ಆದ ಡಾ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಕೆ. ನಾಡಿಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪುತ್ರ ಅಭಯ್ ಎಸ್. ನಾಡಿಗ್ ಅವರ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮ ಇಡೀ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
ಬಾಲ್ಯದ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರೇರಣೆ
ಡಾ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಕೆ. ನಾಡಿಗ್ ಅವರ ಬಾಲ್ಯ ಮಲೆನಾಡಿನ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ ಬೆಳೆದ ಅವರಿಗೆ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಉದ್ಯೋಗ ನಿಮಿತ್ತ ತುಮಕೂರಿನ ಊರುಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.
೨೦೧೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಸಂತತಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ತೀವ್ರ ಕಳವಳಗೊಂಡರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನಾಸಿಕ್‌ನ ಖ್ಯಾತ 'ಸ್ಪ್ಯಾರೋ ಮ್ಯಾನ್' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ದಿಲಾವರ್ ಅವರ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದವು. ಅಂದಿನಿಂದ ತಾವೂ ಕೂಡ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಪಣತೊಟ್ಟ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನೇ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದರು.
ಮನೆಯನ್ನೇ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವಾಗಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರಯತ್ನ
ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಡಾ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಕಿಟಕಿಗಳ ಸಜ್ಜಾಗಳ ಕೆಳಗೆ, ವರಾಂಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕೃತಕ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಟ್ಟಿನ ಡಬ್ಬಿಗಳಿಂದ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಅವರು, ನಂತರ ಮರದ ಗೂಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದರು. ಆಹಾರವಾಗಿ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು, ಅಕ್ಕಿ, ನವಣೆ ಹಾಗೂ ರಾಗಿ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂದು ಅವರ ಮನೆಯ ಪರಿಸರ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಟ್ಟು ಮರಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ನೂರಾರು ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಕಲರವದಿಂದ ಇಡೀ ಮನೆ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮಡಿವಾಳ ಹಕ್ಕಿ, ಮೈನಾ, ಬುಲ್‌ಬುಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಪಿಕ್ಚಳಾರಗಳು (ಪಕ್ಷಿಗಳು) ಇಲ್ಲಿ ಗೂಡುಕಟ್ಟಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಇಡೀ ಮನೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಿಧಾಮದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.
'ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಪರಿಸರ ಸಂಘ' ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ
ತಂದೆಯ ಈ ಉದಾತ್ತ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಬೆಳೆದ ಅವರ ಪುತ್ರ ಅಭಯ್, ಕೇವಲ ೧೪ ವರ್ಷದ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲೇ **'ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಪರಿಸರ ಸಂಘ'**ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡನು. ಮಿಡ್ಲ್‌ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಈ ಸಂಘವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ವಿಶೇಷ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು: ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ, ವಿಶ್ವ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ದಿನ, ವಿಶ್ವ ಭೂಮಿ ದಿನ, ಓಜೋನ್ ದಿನಗಳಂದು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಪ್ರಬಂಧ ಮತ್ತು ಕವನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮಾದರಿ ಬಹುಮಾನಗಳು: ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಆಟಿಕೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಡಬ್ಬಿಗಳು, ಕೃತಕ ಹಕ್ಕಿಗೂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸಸಿಗಳನ್ನು ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು: ಬಳಸಿದ ತಂಪು ಪಾನೀಯಗಳ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳು ಮತ್ತು ರಟ್ಟಿನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ 'ಫೀಡರ್' (ಆಹಾರದ ಡಬ್ಬಿ) ಮತ್ತು ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಉಚಿತ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಬೀಜದುಂಡೆ (Seed Balls) ತಯಾರಿಕೆ: ಪ್ರತಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಘದ ಮಕ್ಕಳು ಹೊಂಗೆ ಮರದಿಂದ ಉದುರುವ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಾವಿರಾರು ಬೀಜದುಂಡೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಾಡು ಹಾಗೂ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಹಸಿರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಅವಧಿಯ ಸಾಧನೆ: 'ತಾರಸಿ ಮೇಲೆ ತರಹೇವಾರಿ ತರಕಾರಿ'
ಕೋವಿಡ್ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನರೆಲ್ಲಾ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯಲು ಪರದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪಿಯುಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದ ಅಭಯ್ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿದನು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿಗಳ ಅಭಾವ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಯುಕ್ತ ಆಹಾರದ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅರಿತ ಆತ, ಮನೆಯ 23 \times 40 ಅಳತೆಯ ಮುಕ್ತ ತಾರಸಿಯ (Terrace) ಮೇಲೆ ಸಾವಯವ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯಲು ಮುಂದಾದನು.
• ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ: ಯಾವುದೇ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸದೆ, ಹಳೆಯ ಬಕೆಟ್‌ಗಳು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣು ತುಂಬಿಸಿ ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಮನೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದ ಹಸು ಸಾಕುವವರಿಂದ ಸಗಣಿ ತಂದು, ಮನೆಯ ಹಸಿ ಕಸ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ತರಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿ ಸ್ವತಃ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಗುಂಡಿ ತೋಡಿ 'ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ' (Compost) ತಯಾರಿಸಿಕೊಂಡನು.
• ಬೆಳೆದ ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು: ಟೊಮೇಟೊ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಸೋರೆಕಾಯಿ, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಈರುಳ್ಳಿ, ಮೂಲಂಗಿ, ಹೂಕೋಸು, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ವಿವಿಧ ಸೊಪ್ಪುಗಳು (ದಂಟು, ಹರಿವೆ, ಮೆಂತ್ಯ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ, ಪುದೀನಾ, ಕರಿಬೇವು) ಸೇರಿದಂತೆ ನಿಂಬೆ, ದೊಡ್ಡಪತ್ರೆ, ರೋಸ್‌ಮೇರಿ, ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ತುಳಸಿ ಮುಂತಾದ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದಾನೆ.
• ಫಲಿತಾಂಶ: ಇಂದು ಅಭಯ್ ತಾರಸಿ ತೋಟದಿಂದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಅಡುಗೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ತರಕಾರಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹಣ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರವನ್ನು ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಅಭಯ್
ಅಭಯ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯ ಕೇವಲ ತಾರಸಿ ತೋಟ ಅಥವಾ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ 'ನೇಚರ್ ಬಾಯ್ಸ್ ಮೈಸೂರು' ಎಂಬ ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ ೯೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಫಾಲೋವರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈತ, ಪರಿಸರಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸೊಪ್ಪಿನ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಹಸಿರು ಹರಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ತಾರಸಿ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅಡುಗೆ ತಯಾರಿಸಿ, ಬೀದಿಬದಿಯ ಭಿಕ್ಷುಕರು, ಪುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ನಿರ್ಗತಿಕರು ಮತ್ತು ಅನಾಥರಿಗೆ ಭೋಜನ ಉಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾನವೀಯತೆ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಪರಿಸರ ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ರಸ್ತೆಬದಿಯಲ್ಲಿ ಗಿಡ ನೆಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ನೆಟ್ಟ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ನೀರುಣಿಸುವ ಕಾಯಕವನ್ನೂ ಈತ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಮರಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಡಾ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ
ಡಾ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಕೆ. ನಾಡಿಗ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮರಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೂ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ತುಮಕೂರಿನ ಊರುಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಬೆಳೆಸಿರುವ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ ೮೦ ರಷ್ಟು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವ 'ಹೊಂಗೆ ಮರಗಳೇ' ಆಗಿರುವುದು ಇವರ ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಯಾರಾದರೂ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವ ಧೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಇವರದ್ದಾಗಿದೆ. ಭದ್ರಾವತಿ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿಯ ಅನೇಕ ಯುವವಾಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇವರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು
ನಾಡಿಗ್ ಕುಟುಂಬದ ಈ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಪರಿಸರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿವೆ:
1. ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಾಳಜಿಗೆ 'ಸಮರ್ಥ ಕನ್ನಡಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.
2. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಮಿಡಿತ ಫೌಂಡೇಶನ್ ವತಿಯಿಂದ 'ರಾಜ್ಯ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.
3. ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಲವಾರು ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಡಾ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಮತ್ತು ಅಭಯ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿವೆ.

"ಬೆಳೆಯುವ ಸಿರಿ ಮೊಳಕೆಯಲ್ಲಿ" ಎಂಬ ಗಾದೆಯಂತೆ, ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಗೇಮ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವಾಗ, ತುಮಕೂರಿನ ಯುವಕ ಅಭಯ್ ತನ್ನ ರಜಾ ಸಮಯವನ್ನು ತರಕಾರಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿರುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಮಾದರಿ. ತಂದೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವೇ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೇವಕ ರಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವುದು ಇಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ನಡುವಿನ ಈ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ತಲುಪಲಿ ಆ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಭೂಮಿ ಹಸಿರಾಗಲಿ ಎಂಬುದೇ ಎಲ್ಲರ ಆಶಯ.



ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ಸಾಹಿತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರು
ತುಮಕೂರು
9900925529





 

04 ಮೇ 2026

ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಕಲಾವಿದ‌ ಬಿ‌ ಎಸ್ ದೇಸಾಯಿ

 


ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಕಲಾವಿದ‌ ಬಿ‌ ಎಸ್ ದೇಸಾಯಿ




ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರು ಹಾಗೂ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಾರರು ಆದ   ಬಿ ಎಸ್ ದೇಸಾಯಿ ರವರಿಗೆ   ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಸರಳ ಸಜ್ಜನ ಮೃದು ಭಾಷಿ  ಬಿ.ಎಸ್. ದೇಸಾಯಿಯವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಸಮಕಾಲೀನ ದೃಶ್ಯ ಕಲಾವಿದ. ಮೂಲತಃ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಳಿಕೋಟೆಯವರಾದ ಇವರು  ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಇವರ ಕಲಾ ಪಯಣವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾಷಾಂತರಿಸುವ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಇವರ  ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ (Nature) ಮೂಲ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್  ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.  ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜಲವರ್ಣ (Watercolors) ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು (Transparent media) ಬಳಸಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನಕಲು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಆತ್ಮವನ್ನು, ಶಾಂತಿಯನ್ನು  ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತರಲು  ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರ  ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಅಮೂರ್ತ (abstract) ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕು, ದೂರದ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯದ ಆಳವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ.
ಇವರ ಕಲಾ ಜೀವನದಲ್ಲಿ  ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಸರಣಿಯೆಂದರೆ 'ಯೋಗದರ್ಶನ' (Yogadarshana). ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ದೃಶ್ಯ ಭಾಷೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ಒಂದಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ  ಕಲೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಪದ್ಮಾಸನ ಹಾಕಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ತೇಲುವಂತಹ ಅನುಭವಗಳನ್ನು  ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.







ಜಲವರ್ಣದ ಪಾರದರ್ಶಕ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೃಷ್ಠಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ತೈಲವರ್ಣದ ಸುಮಾರು 650 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಇವರ ಕಲಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿರುವ ದೇಸಾಯಿಯವರು ತಾವು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಜರ್ಮನಿ, ಹಾಲೆಂಡ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಸ್ವಿಜ್ಜರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್,  ಆಸ್ಟ್ರೀಯಾ  ಮುಂತಾದ  ದೇಶಗಳ ಅದ್ಭುತ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಪಡೆದ ಅನುಭವದೊಂದಿಗೆ  ಬೆಂಗಳೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ಚೆನ್ನೈ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಪಾಂಡಿಚೆರಿ, ಮುಂಬೈ,ವಾರಣಾಸಿ  ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿ  ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ಬಾಲವಿಕಾಸ ಅಕಾಡೆಮಿ ಧಾರವಾಡ ಇದರ  ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಘಟಿಸಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ರೂವಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜ್ಯ ಹೊರ ರಾಜ್ಯ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಅನುಭವಿ. ಜಹಾಂಗೀರ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮುಂಬಯಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್‍ನ ಚಿತ್ರಸಂತೆ, ಅಲಂಕೃತ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಹೈದ್ರಾಬಾದ್, ಅಲಿಯಾನ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್, ನವದೆಹಲಿ, ಆರೋಧನ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಪಾಂಡಿಚೇರಿ, ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಕೇರಳ, ಕ್ಯಾಮಲಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಚಿನೈ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಬಿರ, ಮೌಂಟ್ ಅಬು, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ವರ್ಣಯಾಗ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮಸ್ಕತ್ ಹೀಗೆ ಇವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಉದ್ದವಿದೆ. ಇವರ  ಮನೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಹುಣಸಿನಕೆರೆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ 20 ಅಡಿ ಉದ್ದನೆಯ ಲ್ಯಾಂಡ್‍ಸ್ಕೇಪ್ ಚಿತ್ರ ರಚನೆ ಇಂಡಿಯಾ ಬುಕ್ ಆಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‍ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು   ಅತಿ ವೇಗದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರವನ್ನು ಬರೆಸುವ ಮೂಲಕ ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಕಾಯಕ ಜನಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿತು.


ಇವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಓಮೆನ್, ಕೆನಡಾ, ಅಮೇರಿಕಾ, ಸಿಂಗಪೂರ್, ಮಸ್ಕತ್, ಲಂಡನ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಸ್ವಿಡ್ಜರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್, ಜರ್ಮನಿ, ಆಸ್ಟ್ರೀಯಾ, ಬ್ರಹ್ಮಕುಮಾರಿ ಈಶ್ವರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮೌಂಟ್ ಅಬು ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಬೆನಾನ್‍ಸ್ಮಿತ್ ಆರ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಬೆಳಗಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಖಾಸಗಿಯವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿವೆ.
ನನ್ನ ಕಲೆಯ ಕುರಿತು ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು ಆಡಿರುವ ಮಾತುಗಳು ನನ್ನೆಲ್ಲಾ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ದೇಸಾಯಿಯವರು. ನವದೆಹಲಿಯ ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಕೇಶವ್ ಮಲಿಕ್ ಅವರು ದೇಸಾಯಿಯವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು "ಅವನ ಆತ್ಮದ ಭೂದೃಶ್ಯ" (landscape of his soul) ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿರುವುದನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಸಿ.ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು, "ದೇಸಾಯಿಯವರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ದೃಶ್ಯ ಅನುಭವಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತ ರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಆಳವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು" ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರ   ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಕಲಾ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಮನ್ನಣೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ; ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಹಾಸನ   ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಾಜನರಾಗಿ   ಇವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ, ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಮೂಡಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ  ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರ ಪಾಲಿಗೆ ಕಲೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಬಣ್ಣಗಳ ಆಟವಲ್ಲ; ಅದು ಆತ್ಮ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಸುಂದರ ಸಂವಾದ. ಈ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹೊಸತನ್ನು ಹುಡುಕುವ  ಕಲಾ ಸೇವೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಾಗಲಿ ಎಂದು ನಾವು ಹಾರೈಸೋಣ..

ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ತುಮಕೂರು

24 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026

ಮೂವತ್ತನೇ ಹೆರಿಗೆಯ ಕಡೆ ಚಿತ್ತ!.


 ಮೂವತ್ತನೇ ಹೆರಿಗೆಯ ಕಡೆ ಚಿತ್ತ ..



ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೀರ್ತಿಶೇಷ    ವಿದ್ಯಾ ವಾಚಸ್ಪತಿ ಕವಿತಾ ಕೃಷ್ಣ ರವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅನುಭವ ಕಥನ "ಯಂಗ್ಟಿ" ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ  ನಾಡಿನ  ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕರಾದ ಜಿ ಕೆ ಕುಲಕರ್ಣಿರವರು  ಕವಿ ಅಥವಾ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಹೆರಿಗೆ ಇದ್ದಂತೆ ನಾನು ನಾಲ್ಕು ಹೆರಿಗೆಗೆ ಸುಸ್ತಾಗಿರುವೆ ಸಿಹಿಜೀವಿಯವರು ಹನ್ನೆರಡು ಹೆರಿಗೆ ಸಂಭ್ರಮ ಪ್ರಶಂಸನಾರ್ಹ ಎಂದಿದ್ದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಶ್ವ ಪುಸ್ತಕ ದಿನದಂದು ಅದು ನೆನೆಪಾಯಿತು.
ನನ್ನ ಇದುವರೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೆಲ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೆನಪಾಯಿತು.
  ನನ್ನ  ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಸುತ್ತ ಸುಳಿಯುತ್ತದೆ.  ‘ಬಾರೋ ಬಾರೋ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ’ ಎಂಬ ಶಿಶುಗೀತೆಗಳ ಸಂಕಲನವು 34 ಸರಳ ಶಿಶು  ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯ ನಾನು   ಬರೆದ ‘ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಶಕ್ತಿ’ ಕೃತಿಯು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಿಕ್ಷಣ, 'ದೀಕ್ಷಾ ಆಪ್' ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗುವಂತೆ ‘ಸವಿ ಜ್ಞಾನ’, ‘ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸ’ ಮತ್ತು ‘ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಕ್ವಿಜ್’ ನಂತಹ ಪರಾಮರ್ಶನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವೆ.
ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ  ನನ್ನ  ಚೊಚ್ಚಲ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಉದಕದೊಳಗಿನ ಕಿಚ್ಚು’ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ವಾಸ್ತವತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಜೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ನೋವು, ಹಳ್ಳಿಯ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಡಗರ ಮತ್ತು ದಲಿತರ ದೇಗುಲ ಪ್ರವೇಶದಂತಹ ಗಂಭೀರ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿರುವೆ. ನನ್ನ ‘ರಂಗಣ್ಣನ ಗುಡಿಸಲು’ ಕಥಾ ಸಂಕಲನವು ಹದಿಹರೆಯದ ಮನಸ್ಸಿನ ತಳಮಳಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ  ಬರೆದ ‘ಸಿಹಿಜೀವಿಯ ನ್ಯಾನೋ ಕಥೆಗಳು’ ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಾತ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
 ಕವಿಯಾಗಿ ನನ್ನನ್ಬು ಗುರ್ತಿಸಿದ ಕೃತಿ  ‘ಸಾಲು ದೀಪಾವಳಿ’ ಕವನ ಸಂಕಲನ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗಜಲ್ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ನಾನು, ‘ಸಿಹಿಜೀವಿಯ ಗಜಲ್’ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತಿ, ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿರುವೆ. ಕನಕದಾಸರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಗಜಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವೆ.  ಅಲ್ಲದೆ, ಚುಟುಕು ಮತ್ತು ಹನಿಗವನಗಳ ಸಂಕಲನ ‘ಸಿಹಿಜೀವಿಯ ಹನಿಗಳು’ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅರ್ಥವನ್ನು ತುಂಬಿ ಹನಿಗವನ ರಚನೆ ಮಾಡಿರುವೆ.
ನಾನು ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ನೈಜ ಜಗತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸದ ಬಗೆಗೂ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ . ‘ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳು’ ಮತ್ತು ‘ಕರ್ನಾಟಕದ 7 ಅದ್ಭುತಗಳು’ ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಜ್ಜಯಿನಿ, ತಾಜ್ ಮಹಲ್, ಹಂಪಿ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿರುವೆ. ನನ್ನ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ‘ಕ್ಯಾತಸಂದ್ರ ಟು ಕ್ಯಾತನಮಕ್ಕಿ’ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಾರಣದ ಅನುಭವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನನ್ನ 25ನೇ ಕೃತಿ ‘ವಿಶ್ವ ಭಾರತ’ ಪತ್ರಿಕಾ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನವಾಗಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ನವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದೇಶದ ಮಹಾನ್ ಚೇತನಗಳಾದ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತು ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಇವರು ‘ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನುಡಿಮುತ್ತುಗಳು’ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವೆ.
"ಸಿಹಿಜೀವಿ ಕಂಡ ಅಂಡಮಾನ್" ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಡಮಾನ್ ನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೊಬಗು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನಜೀವನ ಬಿಂಬಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿರುವೆ ಜಿ ಕೆ ಕುಲಕರ್ಣಿ ರವರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ನನ್ನ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬನೇ ಹೆರಿಗೆ  ಪ್ರಸ್ತುತ. ಭೂತಾನ್ ಪ್ರವಾಸದ ಅನುಭವವನ್ನು ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿರುವೆ.ಇದು ನನ್ನ ಮೂವತ್ತನೇ ಹೆರಿಗೆ! ಗೆಳೆಯರು ಆತ್ಮೀಯರು,ಹಿತೈಷಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ‌ಹೆರಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಲಿ ಆಪರೇಶನ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆಯ ನಿಯಮಗಳು ನಿಮಗೆ ಬೇಡ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ನೀವೇನಂತೀರಿ?

ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ತುಮಕೂರು