ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸು ವೃದ್ಧಿ ಗೆ ಚಂದ್ರ ಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ಅರಾಧನೆ ಮಾಡೋಣ.

 ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸು ವೃದ್ಧಿ ಗೆ ಚಂದ್ರ ಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ಅರಾಧನೆ ಮಾಡೋಣ.

ನವರಾತ್ರಿಯ ನವದುರ್ಗೆಯರ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೃತೀಯ ದಿನದಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ದೇವತೆಯೇ ಮಾತಾ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ. ಶೈಲಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ ದೇವಿಯರ ಕಠಿಣ ತಪೋಮಯ ಆರಾಧನೆಯ ನಂತರ ಸಾಧಕನ ಅಂತಃಚೇತನವು ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಗಂಟೆಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುವ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ದೇವಿಗೆ 'ಚಂದ್ರಘಂಟಾ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿದೆ. ತಾಯಿ ಚಂದ್ರಘಂಟೆಯು ಶಾಂತಿ, ಕಲ್ಯಾಣ, ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದ ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಭಯ ಮುದ್ರೆಯಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ದುಷ್ಟರ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿರುವ ಆಯುಧಗಳಿವೆ. ಆಕೆಯ ಶರೀರವು ಬಂಗಾರದಂತೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಭಕ್ತರ ಸಮಸ್ತ ಭಯ-ಭೀತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟ-ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವ ಪರಮ ದಯಾಮಯಿ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಶಿವನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿದಳು. ಆಕೆಯ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಒಲಿದ ಶಿವನು ಆಕೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ವಿವಾಹದ ದಿನದಂದು ಶಿವನು ತನ್ನ ನೈಜ, ಭಯಾನಕ ರುದ್ರಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಮವಂತನ ಅರಮನೆಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದನು. ಬೂದಿ ಲೇಪಿತ ಶರೀರ, ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಗಳು, ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಗೆ ಮತ್ತು ಭೂತ-ಪ್ರೇತ-ಪಿಶಾಚಿಗಳ ಗಣಗಳ ಸಮೇತ ರುದ್ರಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಶಿವನನ್ನು ಕಂಡು ಪಾರ್ವತಿಯ ತಾಯಿ ಮೇನಾವತಿ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದಳು; ಇಡೀ ಅರಮನೆಯ ಜನರೇ ಭಯಭೀತರಾದರು. ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಆತಂಕವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಮಂಗಳಕರವಾಗಿಸಲು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ತಕ್ಷಣವೇ ದಿವ್ಯ, ತೇಜೋಮಯ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕವಾದರೂ ಮಧುರವಾದ ಹತ್ತು ಕೈಗಳ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದಳು. ಆಕೆಯ ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಅರ್ಧಚಂದ್ರನಿಂದ ಪವಿತ್ರ ನಾದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ನಂತರ ದೇವಿಯು ಶಿವನ ಬಳಿ ತೆರಳಿ, ಆತನ ಭಯಂಕರ ರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಶಾಂತ, ಸುಂದರ ರಾಜಕುಮಾರನ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದಳು. ಶಿವನು ಆಕೆಯ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ ಸೌಮ್ಯ ರೂಪ ತಾಳಿದ ನಂತರ ವಿವಾಹವು ವೈಭವದಿಂದ ನೆರವೇರಿತು. ಹೀಗೆ ಭಯಾನಕತೆಯನ್ನು ಶಾಂತತೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಮಂಗಳವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದ ಕರುಣಾಮಯಿ ರೂಪವೇ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ.
ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪವು ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ದರ್ಶನ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅশুভ ಪ್ರಭಾವಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ದೇವಿಯು ಸಿಂಹ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಘ್ರದ ಮೇಲೆ ವಿರಾಜಮಾನಳಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಿರ್ಭಯತೆ, ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಮೈಬಣ್ಣವು ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ತಾಯ್ತನದ ವಾತ್ಸಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಶಾಂತತೆಯಿದ್ದರೂ, ದುಷ್ಟರನ್ನು ದಂಡಿಸುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿದೆ. ದೇವಿಯು ಹತ್ತು ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಲಗೈಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ, ಗದೆ, ಬಾಣ, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಅಭಯ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಎಡಗೈಗಳಲ್ಲಿ ಕಮಲದ ಹೂವು, ಬಿಲ್ಲು, ಜಪಮಾಲೆ, ಕಮಂಡಲ ಮತ್ತು ವರದ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಆಯುಧಗಳು ಆಕೆಯು ಅಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸದಾ ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ, ಆಕೆಯ ಅಭಯ ಮತ್ತು ವರದ ಮುದ್ರೆಗಳು ಆಶ್ರಯ ಬೇಡಿ ಬರುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದದ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಕುಂಡಲಿನಿ ಯೋಗ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೂರನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿದೆ. ಮೊದಲ ದಿನ ಮೂಲಾಧಾರ ಚಕ್ರ ಹಾಗೂ ಎರಡನೇ ದಿನ ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸಾಧಕನ ಚಿತ್ತವು, ಮೂರನೇ ದಿನ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ನಾಭಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಣಿಪೂರ ಚಕ್ರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಮಣಿಪೂರ ಚಕ್ರವು ಅಗ್ನಿ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಜಾಗೃತಗೊಂಡಾಗ ಸಾಧಕನಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತ ಭಯ, ಕೀಳರಿಮೆ ಮತ್ತು ಆಲಸ್ಯಗಳು ದೂರವಾಗಿ ಅಪಾರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವದ ಗುಣಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ದೇವಿಯ ಗಂಟೆಯ ನಾದವು ಸಾಧಕನ ಒಳಗಿನ ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಕಂಪನಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ದೇಹದ ನರನಾಡಿಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಾಧಕನಿಗೆ ದಿವ್ಯ ನಾದಗಳು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧಗಳ ಅಲೌಕಿಕ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರವು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೂರನೇ ದಿನದಂದು ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ವಿಧಿಬದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ದೇವಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹಳದಿ, ಬೂದು ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪೂಜಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗಂಗಾಜಲದಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಕಲಶ ಹಾಗೂ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಕಮಲ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೀಪ, ಧೂಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿ, ದೇವಿಯ ಧ್ಯಾನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ ಆಕೆಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ಕುಂಕುಮ, ಅರಿಶಿನ, ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಚಂದನಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಗೆ ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಾಯಸ ಅಥವಾ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಗತಿಕರಿಗೆ ಹಾಲು, ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತರು "ಪಿಂಡಜಪ್ರವರಾರೂಢಾ ಚಂಡಕೋಪಾಸ್ತ್ರಕೈರ್ಯುತಾ, ಪ್ರಸಾದಂ ತನುತೇ ಮಹ್ಯಂ ಚಂದ್ರಘಂಟೇತಿ ವಿಶ್ರುತಾ" ಎಂಬ ಧ್ಯಾನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹಾಗೂ "ಓಂ ದೇವಿ ಚಂದ್ರಘಂಟಾಯೈ ನಮಃ" ಎಂಬ ಮೂಲ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಂಡಿಸಲು ಉಗ್ರ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯು ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯ ನಿರಂತರ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ.
ಮಾತಾ ಚಂದ್ರಘಂಟೆಯ ಆರಾಧನೆಯು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಿಯ ಗಂಟೆಯ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವನಿಯು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈಕೆಯ ಭಕ್ತರು ಕೇವಲ ವೀರರಾಗುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸೌಮ್ಯತೆ, ವಿನಯ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿಯುವ ಧೈರ್ಯವಿರಬೇಕು, ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಹರಿಸುವ ವಿಶಾಲ ಹೃದಯವೂ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಚಂದ್ರಘಂಟಾ ದೇವಿಯ ದಿವ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಪಾದಕಮಲಗಳಿಗೆ ಶರಣಾದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಂಸಾರದ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಇಹದಲ್ಲಿ ಸುಖವೂ ಪರದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವೂ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.


ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ ದೇವಿ

 

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ ದೇವಿ

ನವರಾತ್ರಿಯ ನವದುರ್ಗೆಯರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯು ತಪಸ್ಸು, ತ್ಯಾಗ, ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಸಂಕಲ್ಪದ ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. 'ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ' ಎಂದರೆ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುವವಳು ಎಂದರ್ಥ. ಆಕೆಯ ಈ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ದೃಢತೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯು ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಾನನ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು. ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸತಿದೇವಿಯಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ವರಿಸಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ತಕ್ಷಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನಿಂದ ಅಪಮಾನಿತಳಾಗಿ ಯೋಗಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ನಂತರ ಪಾರ್ವತಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿ, ಶಿವನನ್ನು ಪುನಃ ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ನಾರದರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೇವಲ ಹಣ್ಣು, ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರಾಹಾರಳಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಗೆ 'ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಪುರಾಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈಕೆಯ ಕಥೆಗಳು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ.

ನವರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೇ ದಿನದಂದು ಮಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ದಿನ ಭಕ್ತರು ಶುದ್ಧತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ದೇವಿಗೆ ಜಪಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಮಂಡಲವಿರುವ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ದೇವಿಗೆ ಬಿಳಿ ಹೂವುಗಳು, ಅಕ್ಷತೆ, ಚಂದನ ಹಾಗೂ ಸಕ್ಕರೆ ಅಥವಾ ಹಣ್ಣುಗಳ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ."ಓಂ ದೇವಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣ್ಯೈ ನಮಃ" ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಪಿಸುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

ಮಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯ ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ವರೂಪವು ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಇದು ಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೃತಿಗೆಡದೆ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಿಯು ಜ್ಞಾನ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ದೇವತೆಯಾಗಿ ನೆಲಸಿದ್ದಾಳೆ. ಯುವಜನರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಈ ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ ದೇವಿಯ ತಪಸ್ಸು ನಿಸರ್ಗದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಕಾಡುಗಳು, ನದಿ ತೀರಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದು ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಇರುವ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು, ನಿಸರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬದುಕುವುದು ಮತ್ತು ಸರಳ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಆಚರಣೆಯ ಅಂತರ್ಗತ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಹಾಗೂ ಒತ್ತಡದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವನು ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯ ತತ್ವವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಶಾರ್ಟ್‌ಕಟ್‌ಗಳಿಲ್ಲ, ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನವೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಪಾಠವನ್ನು ಇದು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ವರೂಪವು ದೊಡ್ಡ ಆಧಾರವಾಗಲಿದೆ.
"ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮವಿದ್ದರೆ, ಯಾವುದೇ ಅಸಾಧ್ಯ ಗುರಿಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ."
ಮಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕು ಮೂಡಲಿ, ನಿಮಗೆ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸು ಲಭಿಸಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇವೆ!

ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ತುಮಕೂರು

ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಶೈಲ ಪುತ್ರಿಯ ಆರಾಧನೆ.

 

ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಶೈಲ ಪುತ್ರಿಯ ಆರಾಧನೆ.

ಸರ್ವರಿಗೂ ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದ ಶುಭಾಶಯಗಳು..
"ಅಪಾರ ಕರುಣೆಯ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ಮಾತಾ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಧೈರ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ನೆಲೆಸಲಿ."

ನವರಾತ್ರಿಯ ಪವಿತ್ರ ಮಹೋತ್ಸವದ ಪ್ರಥಮ ದಿನದಂದು ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಾತಾ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯು ಆದಿಶಕ್ತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಸಮಸ್ತ ಸೌಂದರ್ಯ, ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿರುವ ಈ ದೇವಿಯ ಕುರಿತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ವಿವರವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯ ಕುರಿತಾದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಪೌರಾಣಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿವೆ. 'ಶೈಲ' ಎಂದರೆ ಪರ್ವತ ಅಥವಾ ಬೆಟ್ಟ, 'ಪುತ್ರಿ' ಎಂದರೆ ಮಗಳು; ಹಿಮವಂತ ಮಹಾರಾಜನ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇವಿಗೆ 'ಶೈಲಪುತ್ರಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಈಕೆಯು ದಕ್ಷ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮಗಳು 'ಸತಿ'ಯಾಗಿದ್ದು, ಶಿವನನ್ನು ವರಿಸಿದ್ದಳು. ತಂದೆ ದಕ್ಷನು ಶಿವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದಾಗ ಯಜ್ಞಕುಂಡಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ತರುವಾಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಹಿಮಾಲಯದ ಒಡೆಯನಾದ ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತ ಹಾಗೂ ಮೈನಾ ದೇವಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆದಳು.
ಕೇವಲ ಲಿಖಿತ ಗ್ರಂಥಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಆಕರಗಳಲ್ಲೂ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯ ಕಥೆಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮವಂತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಬೆಳೆದ ಬಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಕೆಯ ನಂಟನ್ನು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಪದರು ಹಾಗೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ಪರ್ವತಗಳ ರಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ಹಳೆಯ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ.

ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನದ ಆಚರಣೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಂದು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
• ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ (ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ): ಮನೆಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಮರಳಿನ ಮೇಲೆ ನವಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಕಳಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಬಣ್ಣದ ವಿಶೇಷತೆ: ಶೈಲಪುತ್ರಿ ದೇವಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಬಣ್ಣವು ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಕಿತ್ತಳೆ. ಇದು ಶಕ್ತಿ, ಉಲ್ಲಾಸ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಅಂದು ಈ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
• ನೈವೇದ್ಯ: ದೇವಿಗೆ ಶುದ್ಧವಾದ ಆಕಳ ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

ಶೈಲಪುತ್ರಿಯ ಆರಾಧನೆಯು ನಮ್ಮ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಹೆಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಾತೃತ್ವ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಾರುತ್ತದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಮತ, ಲಿಂಗ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ದೇವಿಯ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಐಕ್ಯತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಿ, ವಿನಮ್ರತೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಶೈಲಪುತ್ರಿಯ ಸ್ವರೂಪವು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾದ ನಂಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು, ಅಲ್ಲಿನ ಸಸ್ಯರಾಶಿ, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಪೂಜ್ಯ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಕಾಣುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಈ ಆರಾಧನೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ದೇವಿಯ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದರಿಂದ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಆಂದೋಲನಗಳಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂದಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕೃತ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವನಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯ ಅತಿ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ವೃಷಭ ವಾಹನಾರೂಢಳಾದ (ಎತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ) ಶೈಲಪುತ್ರಿಯು ಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಎದೆಗುಂದದೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಗೆ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
"ಯಾ ದೇವಿ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಶೈಲಪುತ್ರಿ ರೂಪೇಣ ಸಂಸ್ಥಿತಾ | ನಮಸ್ತಸ್ಯೈ ನಮಸ್ತಸ್ಯೈ ನಮಸ್ತಸ್ಯೈ ನಮೋ ನಮಃ ||"
ಮಾತಾ ಶೈಲಪುತ್ರಿಯ ದಿವ್ಯಾನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕು ಮೂಡಲಿ, ಕಷ್ಟಗಳೆಲ್ಲಾ ದೂರವಾಗಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ಸದಾ ಕಾಲ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ.


ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ತುಮಕೂರು
9900925529

ಸಾರ್ಥಕ ಬದುಕಿನ ಅಣ್ಣ ಶರಣ ಲಕ್ಕಣ್ಣ. ಕೃತಿಯ ಒಳನೋಟ ಹಾಗೂ ಜೀವನ ದರ್ಶನ

 

ಸಾರ್ಥಕ ಬದುಕಿನ ಅಣ್ಣ ಶರಣ ಲಕ್ಕಣ್ಣ.
ಕೃತಿಯ ಒಳನೋಟ ಹಾಗೂ ಜೀವನ ದರ್ಶನ

'ಸಾರ್ಥಕ ಬದುಕಿನ ಅಣ್ಣ ಶರಣ ಲಕ್ಕಣ್ಣ' ಎಂಬ ಈ ಕೃತಿಯು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಮೌಲ್ಯಯುತ, ಆದರ್ಶ ಹಾಗೂ ಶರಣ ತತ್ವಗಳ ಅಡಿಪಾಯದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಒಂದು ಸುಂದರ ಬದುಕಿನ ಅನಾವರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯ  ಲೇಖಕರಾದ ಗುಂಬೀಶಂ ರವರು ಈ  ಕೃತಿಯ‌  ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಾದರಿಯಾದ, ಅಬ್ಬರವಿಲ್ಲದ, ಆದರೆ ಆಳವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ ಲಕ್ಕಣ್ಣರವರ ಬದುಕನ್ನು ಅಕ್ಷರರೂಪಕ್ಕಿಳಿಸುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತುಮಕೂರು ನಗರದ ಶಾಂತಿನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಇವರು, ಲೋಕದ ಜನರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಕಂಡರೂ, ತಮ್ಮ ಮೃದುಸ್ವಭಾವ, ಮಿತಭಾಷಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಅಸಾಧಾರಣ ಸತ್ಯಸಂಧತೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದರು. ಇವರ ಇಡೀ ಜೀವನವು ಶರಣ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಅದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಿದರು.

ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬದುಕಿನ ಕಥನವು ಅದರ ಬೇರುಗಳಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಎನ್.ಎಂ. ಲಕ್ಕಣ್ಣರ ವರು ‌ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುಬ್ಬಿ ತಾಲೂಕಿನ ನಿಟ್ಟೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ವಂಶವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುತ್ತಜ್ಜ ಹಾಗೂ ತಾತನವರು ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿಯ ಅರ್ಚಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಭಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ, ದಿನಾಂಕ 17-11-1930 ರಂದು  ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಏಳು ಜನ ಮಕ್ಕಳು; ನಾಲ್ಕು ಜನ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಮೂರು ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು. ಈ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣರವರು ಮೂರನೆಯ ಪುತ್ರರಾಗಿ ಬೆಳೆದರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಷ್ಟ-ಸುಖಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಗುಣವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ವಾತಾವರಣದಿಂದಲೇ ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಕಿಚ್ಚು
ಲಕ್ಷ್ಮಣರವರ ಯೌವನದ ದಿನಗಳು ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದೊಡನೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. 1942 ರಿಂದ 1947 ರವರೆಗಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಅವರು ಹೋರಾಟದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆಗಸ್ಟ್ 15, 1947 ರಂದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆತಾಗ ದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ 565 ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 'ಮೈಸೂರು ಚಲೋ' ಹೋರಾಟ, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿಲೀನಕರಣ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ಈ ಹೋರಾಟದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಎದುರಿಸಿದ ಕಷ್ಟಗಳು, ಪಟ್ಟ ಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ದೇಶಪ್ರೇಮವು ಅವರ ಮುಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಗಟ್ಟಿತನಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು. ಇವರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ದೇಶಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು, ಅವರಿಗೆ 'ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸಫರರ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್' (Political Sufferer certificate) ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಮಾಸಿಕ 10,000/- ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತ್ತು.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು
ಹೋರಾಟದ ಬದುಕಿನ ನಡುವೆಯೂ ಲಕ್ಕಣ್ಣರವರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬಡತನ ಹಾಗೂ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುವ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ತುಮಕೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಇಂಟರ್ ಮೀಡಿಯೇಟ್ (Intermediate) ಹಾಗೂ ಬಿ.ಎ. (B.A.) ಪದವಿಯ ಭಾಗ 1, 2, ಮತ್ತು 3 ರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸಿದರು.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಉದ್ಯೋಗ ಅರಸಿ ಹೊರಟ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಜೀವ ವಿಮಾ ನಿಗಮದಲ್ಲಿ (LIC) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಬಂತು. ಎಲ್.ಐ.ಸಿ. ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ನಿಷ್ಠೆ ಹಾಗೂ ಕರ್ತವ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ ಎಂಬಂತೆ ಬದುಕಿದರು. ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಸಾರ್ಥಕ ಸೇವೆಯ ನಂತರ, ದಿನಾಂಕ 30-11-1990 ರಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.
ತುಂಬಿದ ಸಂಸಾರ: ಬೆಚ್ಚನೆ ಮನೆಯಾಗಿ, ಬೆಚ್ಚಗೆ ಹೊನ್ನಾಗಿ
ಇವರ  ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬದುಕು ಅತ್ಯಂತ ಮಾದರಿಯಾದದ್ದು ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾದದ್ದು. ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿ ಅವರು ಕಟ್ಟಿದ ಸಂಸಾರವು 'ಬೆಚ್ಚನೆ ಮನೆಯಾಗಿ, ಬೆಚ್ಚಗೆ ಹೊನ್ನಾಗಿ' ಎಂಬ ನಾಣ್ಣುಡಿಗೆ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿತ್ತು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಏಳು ಜನ ಮಕ್ಕಳು: ಸಿದ್ದಗಂಗಯ್ಯ, ಬಸವರಾಜು, ರೇಣುಕಮ್ಮ, ಲಲಿತ, ಮರಿಯಮ್ಮ, ಸರಸ್ವತಿ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುತ್ರ.
ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರ, ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಶರಣರ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಧಾರೆ ಎರೆದು ಬೆಳೆಸಿದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಶಾಂತಿ, ಸಹನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯ ವಾತಾವರಣ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಕಿರಿಯ ಪುತ್ರಿ ಸರಸ್ವತಿಯವರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಬಸವ ತತ್ವವನ್ನು ಕೇವಲ ವೇದಿಕೆಗಳ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದು, ಮಕ್ಕಳಾದ ತಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಬಸವ ದಳದೊಂದಿಗೆ ಒಡನಾಟ
ಎನ್.ಎಂ. ಲಕ್ಕಣ್ಣರವರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಜೀವನಾಡಿ ಎಂದರೆ ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲಿದ್ದ ಅವರ ಅಪಾರ ಒಲವು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಸಮಯವನ್ನು ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಬಸವ ತತ್ವದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಬಸವ ದಳದೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಒಡನಾಟ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು, ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲಾ ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಎಡ್ವಾನ್ಸ್ ಎಂ.ಜಿ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವಂತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣರವರು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಸವಾದಿ ಶರಣರ ತತ್ವಗಳಾದ ಕಾಯಕ, ದಾಸೋಹ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತಾ ನಿವಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾನತೆಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಇವರು, ಇತರರಿಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದರು.
ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ವಾತ್ಸಲ್ಯಮಯಿ ತಾತ
ಒಬ್ಬ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಉದ್ಯೋಗಿ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಮಾಜ ಸೇವಕನ ಆಚೆಗೆ,  ಒಬ್ಬ ಅತೀವ ಪ್ರೇಮಮಯಿ ತಾತನಿದ್ದ. ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಗಂಗಾರಾಮ್ ಉಡುಗಿರಿ ಎಚ್.ಎಸ್. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವ "Grandpa's Job After his Retirement" (ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ತಾತನ ಉದ್ಯೋಗ) ಎಂಬ ಬರಹವು, ಲಕ್ಷ್ಮಣರವರ ಮಾನವೀಯ ಹಾಗೂ ಮೃದು ಹೃದಯವನ್ನು ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾಗಿ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.
ಮೊಮ್ಮಗನಿಗೆ ಶಾಲೆಯ ವಾಹನವನ್ನು ಹತ್ತಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಾತ ಲಕ್ಷ್ಮಣರವರೇ ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿ, ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಶಾಲೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೇವಲ ಶಾಲೆಗೆ ಬಿಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮೊಮ್ಮಗನ ನರ್ಸರಿ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಆತನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಆತನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಕರು, ವಾಚ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಗಳು, ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೂ ಬೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಇವರ ಈ ವಾತ್ಸಲ್ಯಮಯಿ ಗುಣವು, ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಅದೇ ಮೊಮ್ಮಗ ತಾತನ ಬಗ್ಗೆ "I Love You, Grandpa!" ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಗಾಢವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತ್ತು.
ಈ ಕೃತಿಯು ಕೇವಲ ಎನ್.ಎಂ. ಲಕ್ಕಣ್ಣರವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲ. ಇದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡಿ, ಆದರ್ಶ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶರಣ ತತ್ವಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಚೇತನದ ದಿವ್ಯ ಕಥನವಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಳಿತು ಮಾಡಬೇಕು, ಉತ್ತಮ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅವರ ತುಡಿತವು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿ ಪುಟದಲ್ಲೂ, ಅವರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅವರ ಜೀವನವು ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಗೆ, ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪುತ್ತಿರುವ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಬದುಕು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಉಸಿರಾಡುವುದಲ್ಲ, ಅದು ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬೆಳಕಾಗುವ ಸಾರ್ಥಕ ಪಯಣ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಣ್ಣ ಶರಣ ಲಕ್ಕಣ್ಣರವರ ಈ ಜೀವನಗಾಥೆ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ತುಮಕೂರು

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೆಳಕು ಜಗತ್ತಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಿ.

 

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೆಳಕು ಜಗತ್ತಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಿ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮಾನವನ ಘನತೆ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಒಂದು ಉದಾತ್ತ ಜೀವನಶೈಲಿ. "ಜನರಿಂದ, ಜನರಿಗಾಗಿ, ಜನರಿಗೋಸ್ಕರ" ಎಂಬ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮತ್ತು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಶತಮಾನಗಳ ಹೋರಾಟದ ಫಲವಾಗಿ ಇಂದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬದುಕಿಗೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಅಡಿಪಾಯ. ಜನರ ಧ್ವನಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುವ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ವದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15 ರಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಜಾಗತಿಕ ಆಚರಣೆಯು ದಿಢೀರನೆ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಲಪಡಿಸುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿದೆ. 1997 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15 ರಂದು ಅಂತರ-ಸಂಸದೀಯ ಒಕ್ಕೂಟವು (IPU) 'ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಘೋಷಣೆ'ಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿತು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ ಹತ್ತನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, 2007 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ನಿರ್ಣಯವೊಂದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15 ಅನ್ನು 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದಿನ' ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ತರುವಾಯ 2008 ರಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಘೋಷವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡರೂ, ನೈಜ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಭಿನ್ನವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಯೂನಿಟ್ (EIU) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಇತ್ತೀಚಿನ 'ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸೂಚ್ಯಂಕ'ದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಗತ್ತಿನ ಕೇವಲ 8% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು 37% ರಷ್ಟು ಜನರು ದೋಷಪೂರಿತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಆಡಳಿತದಡಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗಮನಾರ್ಹವೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ 'ಚುನಾವಣೆಗಳ ವರ್ಷ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ, ಅಮೆರಿಕ, ಬ್ರಿಟನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವದ 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಈ ಪೈಕಿ 97 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಾಯಿತ ಮತದಾರರನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.

ಯಾವುದೇ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೋಷಮುಕ್ತವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಳಿತು ಮತ್ತು ಕೆಡುಕುಗಳಿವೆ. ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಮತ್ತು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ರಕ್ತಪಾತವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಎಂತಹ ಪ್ರಬಲ ನಾಯಕರನ್ನೂ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಣ ಮತ್ತು ತೋಳ್ಬಲದ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರನ್ನು ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ನೈಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ರಾಜಕಾರಣ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬ ನೀತಿಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ.

ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಜಾಗತೀಕರಣದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮಹತ್ವ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲ ಮತ್ತು ಇ-ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ಇದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಡೀಪ್‌ಫೇಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುವ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳು ಚುನಾವಣೆಗಳ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಷಡ್ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಜನರ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಂತಹ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ಇದು‌ ಸಕಾಲ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಎಂದಿಗೂ  ನಿಂತ ನೀರಲ್ಲ.ಅದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಗಾರನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಮತದಾರರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯುವ ಸಮುದಾಯವು ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ನೈಜ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಹೆಚ್ಚು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್‌ನಂತಹ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ನೆರವಾಗಲಿವೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯಂತಹ ಬೃಹತ್ ಜಾಗತಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕೇವಲ ಬಹುಮತದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮೀರಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತನ ದನಿಯನ್ನೂ ಆಲಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದತ್ತ ಜಗತ್ತು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುವ ಚುನಾವಣೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರತಿದಿನ, ಪ್ರತಿಕ್ಷಣ ನಾವು ತೋರುವ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಪ್ರತಿರೂಪ. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಸಮ್ಮತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಉಸಿರಾಗಬೇಕು. ಸವಾಲುಗಳು ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಿದ್ದರೂ, ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಂಬಲವನ್ನು ಯಾವ ಶಕ್ತಿಯೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದಿನದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೊತೆಗೆ, ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಲಿ.ಆ ಮೂಲಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೆಳಕು ಜಗತ್ತಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಿ.

ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ

ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕರು

ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಕ್ಯಾತ್ಸಂದ್ರ.