ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಲೋಕ: ಮೇಘಾಲಯದ ಮಾವೊಕ್ ಡೋಕ್ ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ

 ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯದ  ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ೪
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಲೋಕ: ಮೇಘಾಲಯದ ಮಾವೊಕ್ ಡೋಕ್ ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ
ಮೇಘಾಲಯ ಎಂದರೆ 'ಮೇಘಗಳ ಆಲಯ' ಅಥವಾ ಮೋಡಗಳ ಮನೆ. ಇಂತಹ ಸುಂದರ ತಾಣದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಎರಡನೇ ದಿನದ ಪ್ರವಾಸ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆರಕ್ಕೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ಬಸ್ ಏರಿ ಹೊರಟ ನಾವು ಮೇಘಾಲಯದ ಸೌಂದರ್ಯ ಸವಿಯಲು ಸಿದ್ದವಾದೆವು. ಅರ್ದಗಂಟೆಯ ಪಯಣದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಒಂದು ನಯನ ಮನೋಹರ ತಾಣದ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿತು.    ಹಸಿರು ಹಾಸಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಮುದ್ದಾದ ಬಿಳಿ ಮೋಡಗಳು ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚಾಲೆ ಆಡುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ತಾಣವೇ ಮಾವೊಕ್ ಡೋಕ್ ಸೋರ್ಹ್ರಿಮ್ ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್. ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾದ ಚಿರಾಪುಂಜಿ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಈ ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್, ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಂತಿದೆ. ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್‌ನಿಂದ ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು, ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸುಮಾರು 30 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಸ್ತೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಮಂಜು ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿತು. ಚಿರಾಪುಂಜಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಸಿಗುವ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಾಯಿತು.
ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ 'ವಿ' ಆಕಾರದ ಡಿಂಪೆಪ್ ಕಣಿವೆಯ ಭವ್ಯ ನೋಟ. ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಕೆಲವು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿದು ಹೋಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದಾಗ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ನಿಂತಿರುವ ಹಸಿರು ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಕಣಿವೆಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಸಣ್ಣ ನೀರಿನ ತೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮರೆಮಾಚಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವ ಮಂಜಿನ ಮುಸುಕು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಬದಲಾಗುವ ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನಿಮಿಷ ದಟ್ಟವಾದ ಮೋಡ ಬಂದು ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿದರೆ, ಮರುನಿಮಿಷವೇ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಹಸಿರನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಮಾವೊಕ್ ಡೋಕ್ ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಇದು ಸಾಹಸಪ್ರಿಯರಿಗೂ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಣಿವೆಯ ನಡುವೆ ಜಿಪ್‌ಲೈನಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಅದ್ಭುತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ನೂರಾರು ಅಡಿ ಆಳದ ಕಣಿವೆಯ ಮೇಲೆ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಗ್ಗದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಾರುತ್ತಾ ಸಾಗುವಾಗ ಎದೆಯ ಬಡಿತ ಜೋರಾಗುವುದು ಖಂಡಿತ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಾ, ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದು ಜೀವಮಾನದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನುಭವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಹಾಗೂ ಉದ್ದದ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಜಿಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್ ಬಳಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಖಾಸಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುವ ಸಣ್ಣ ಮಳಿಗೆಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸುಂದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯರ ಆತಿಥ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿನ ಮುಗ್ಧ ನಗು ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣದ ಆನಂದವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ತಣ್ಣನೆಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಬಿಸಿಯಾದ ಮ್ಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೆಂಪು ಚಹಾ ಕುಡಿಯುವುದೇ ಒಂದು ಮಜಾ. ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಸಣ್ಣ ಕೆಫೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಬಿಸಿ ತಿನಿಸುಗಳು ಸವಿಯಲು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಈ ಸುಂದರ ತಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಮೇ ತಿಂಗಳು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಮಂಜು ಇರುವುದರಿಂದ ಕಣಿವೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣದಿರಬಹುದು. ಈ ಸ್ಥಳವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6:00 ರಿಂದ ಸಂಜೆ 5:00 ರವರೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನ ಸದಾ ತಂಪಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹಗುರವಾದ ಉಣ್ಣೆಯ ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ರೇನ್‌ಕೋಟ್ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಾವೊಕ್ ಡೋಕ್ ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್ ಎಂದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಜಂಜಾಟಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮರೆತು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬೃಹತ್ ರೂಪದ ಮುಂದೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಪಾರ ಶಾಂತಿ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಅದ್ಭುತ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ತುಮಕೂರು
 

ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಶಾಪವಲ್ಲ: ಜೀವನದ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದತ್ತ ಒಂದು‌ನೋಟ.

 

ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಶಾಪವಲ್ಲ: ಜೀವನದ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದತ್ತ ಒಂದು‌ನೋಟ.

ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ಅನಿವಾರ್ಯ ಘಟ್ಟ. ಬಾಲ್ಯದ ತುಂಟಾಟ, ಯೌವನದ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮುಗಿಸಿ, ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಓಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಚ ವಿರಾಮ ನೀಡುವ ಹಂತವೇ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ. ಇದೊಂದು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಆಗರ. ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ದೇಹದ ಜೀವಕೋಶಗಳ ನವೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ, ಚರ್ಮ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟುವುದು, ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಬದುಕಿನತ್ತ ತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಸಾಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಅಥವಾ ಮಾಡಲಾಗದ ಕೆಲಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಡುವ ವಿಷಾದ, ಮಕ್ಕಳು ದೂರವಾದಾಗ ಆವರಿಸುವ ಒಂಟಿತನ ಮುಂತಾದವು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ. ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದುವುದು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತಮಗಿದ್ದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ವೃದ್ಧರನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.

ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಸಮಾಜವು ವೃದ್ಧರನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರು ಎದುರಿಸುವ ಸವಾಲುಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ವೇದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧರನ್ನು ಜ್ಞಾನದ ಭಂಡಾರ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಗಣಿ ಎಂದು ಪೂಜನೀಯ ಭಾವನೆಯಿಂದ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧರೇ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪರಮೋಚ್ಚ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ, ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಇತ್ತು. ತದನಂತರದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆಲೆ ಇತ್ತು. ಹವಾಮಾನ, ಬೆಳೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅವರು ಕೇವಲ ಹಿರಿಯರಾಗಿರದೆ ಕುಟುಂಬದ ನೈತಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಆದರೆ, ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ನಂತರದ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಅರಸಿ ಯುವಜನತೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಆಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತಾದರೂ, ವೃದ್ಧರಲ್ಲಿ ಒಂಟಿತನ ಮತ್ತು ಅನಾಥಭಾವ ಕಾಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಯುವಜನತೆಯ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂದಕವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಡಿಯೋ ಕರೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೂರದ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಹಾಗೂ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕವೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಈ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ವರದಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ.
ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಕಳೆಯುವ ಬಗೆ
ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವೆಂದರೆ ಬದುಕಿನ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ. ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಳೆಯಲು ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಡೆ ಗಮನಹರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತಹ ಲಘು ವ್ಯಾಯಾಮ, ನಡಿಗೆ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯು ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯೋಗದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಮರೆತುಹೋಗಿದ್ದ ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು, ಅಂದರೆ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದು, ಬರೆಯುವುದು, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಸಕಾಲವಾಗಿದೆ. ಇವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತೀವ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬಂಧಿಯಾಗದೆ, ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಸಮವಯಸ್ಕರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಂಟಿತನವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವುದು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಸಂಭ್ರಮ. ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೇರುವ ಬದಲು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಂತೆ ಬೆರೆತು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅಪಾರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಟಿಸಬೇಕು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ-ಅಸೂಯೆಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಕ್ಷಮಿಸುವ ಗುಣವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಯಾರನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸದಿರುವುದು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಬದುಕಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಪಿಂಚಣಿ ಅಥವಾ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸಹ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವೆಂದರೆ ರೋಗವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಜೀವನದ ಪಕ್ವತೆ. ಹಣ್ಣು ಮಾಗಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಅದರ ಸಿಹಿ ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ, ಮನುಷ್ಯನ ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಅವನ ಅನುಭವದ ಸಿಹಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಬೇಕು. ದೈಹಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣವನ್ನೂ ನಗುನಗುತ್ತಾ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಳೆದರೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಮನುಷ್ಯನ ಪಾಲಿಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸುಂದರ ಸುವರ್ಣಕಾಲವಾಗುತ್ತದೆ.



ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ತುಮಕೂರು
9900925529

ಡಿಜಿ‌ ಟೂಟರ್

ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಇಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಹತ್ತರವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವಂತೆ, ಧಾರವಾಡದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (ಐಐಟಿ) 'ಡಿಜಿ ಟ್ಯೂಟರ್' ಎಂಬ ವಿನೂತನ ಎಐ ಆಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಕಾರ್ಯದೊತ್ತಡವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆಗದೆ, ಇಡೀ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಲ್ಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಾದರೆ, ಇದು ಏಕಾಏಕಿ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದಲ್ಲ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಐಐಟಿಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಹಾಗೂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ರಾಜೀವ್ ಭಟ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡವು 'ಹಾತ್ ಎಐ' (Hat AI) ಎಂಬ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತ್ತು. ಆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಅದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿ, ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ 'ಡಿಜಿ ಟ್ಯೂಟರ್' ಎಂಬ ಪ್ರಬಲ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಬರೋಬ್ಬರಿ ೧೫ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಧಾರವಾಡ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಆಯ್ದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಧಾರವಾಡ ಐಐಟಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಡಾ. ವೆಂಕಪ್ಪಯ್ಯ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ, ಈ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತದ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.

ಈ 'ಡಿಜಿ ಟ್ಯೂಟರ್' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಧಕಗಳನ್ನು (ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು) ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಾದರೆ, ಇದು ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಂತರ ಉತ್ತರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವುದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ನೂತನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ಬಹುಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಉತ್ತರಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಓದಿ, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಯ ಕೈಬರಹವನ್ನೂ ಇದು ಓದಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದು ಇದರ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ. ಇದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಸಹಜವಾದ ದಣಿವು ಅಥವಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಆಗಬಹುದಾದ ತಪ್ಪುಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಉಳಿತಾಯವಾಗುವ ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಕರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪಾಠ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪಠ್ಯದ ಸಂದೇಹಗಳನ್ನು ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಇಂತಹ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಭವಿಷ್ಯದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಠ್ಯ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುವ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಆಧಾರಿತ (Voice-based) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ.

ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಂದಾಗ ಅದರ ಹಿಂದೆಯೇ ಕೆಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಧಕಗಳು ಇರುವುದು ಸಹಜ. ಈ 'ಡಿಜಿ ಟ್ಯೂಟರ್' ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೂ ಅಂತಹ ಹಲವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು, ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳು, ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಹಾಗೂ ವೇಗದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಇಂತಹ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಎಐ ಎಷ್ಟೇ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ, ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆಯಾದ, ಗೀಚಿದ ಅಥವಾ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕೈಬರಹಗಳನ್ನು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಪ್ರತಿಶತ ನಿಖರವಾಗಿ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರವು ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಸಿ ಕಡಿಮೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರೆ, ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಮೂರನೆಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬಾಧಕವೆಂದರೆ ಶಿಕ್ಷಕ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ನಡುವಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಸುಗೆಯ ಕೊರತೆ. ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಂಕ ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ; ಶಿಕ್ಷಕರು ಉತ್ತರ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ತಿದ್ದುವಾಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಎಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಅವನ ಆಲೋಚನಾ ಲಹರಿ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಮುಂದಿನ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಯಂತ್ರಗಳೇ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿರುವ ಆ 'ಮಾನವೀಯ ಸ್ಪರ್ಶ' ಇಲ್ಲವಾಗಬಹುದು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳು ಬಂದಾಗ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ತರಬೇತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹೊರೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಾದರೆ, ಧಾರವಾಡ ಐಐಟಿ ರೂಪಿಸಿರುವ 'ಡಿಜಿ ಟ್ಯೂಟರ್' ನಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಆಶಾದಾಯಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಕರ ಹೊರೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗಾಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಮೊದಲು ಶಾಲೆಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಒಂದು 'ಪೂರಕ ಸಾಧನ'ವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಎಂದಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ 'ಪರ್ಯಾಯ'ವಾಗಬಾರದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳೆರಡರ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ಯೋಜನೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲುಗಲ್ಲಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಇಂತಿ, ನಿಮ್ಮ, ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹೂವು: ರೂಪದರ್ಶಿ ಜಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅವರ ಕಾವ್ಯಯಾನ

 ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹೂವು: ರೂಪದರ್ಶಿ ಜಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅವರ ಕಾವ್ಯಯಾನ

ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯವಾದ ರೂಪದರ್ಶಿ ಜಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ರವರ ಸ್ನೇಹ ಈಗಲೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ನನ್ನ ಮೊದಲ ಕವನ ಸಂಕಲನ "ಸಾಲು ದೀಪಾವಳಿ" ಖರೀದಿಸಿ ಓದಿ ನಾಲ್ಕು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು ಇಂದು ಚೊಚ್ಚಲ ಕೃತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಕೈಗೆತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ ನನಗೆ ಬಹಳ ಹಿಡಿಸಿತು. 'ನೆರಳು ಮಾರುವವರು'! ನಿಮಗೂ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಓದಿ.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧ ಧ್ರುವಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಗಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದವರು ಕವಿ ರೂಪದರ್ಶಿ ಜಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿರುವ ಇವರು, ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಟ ಸಾಹಿತಿ. ಇವರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಎರಡೂ ಸುಂದರವಾಗಿ ಮೇಳೈಸಿವೆ.
ಮೂಲತಃ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲದವರಾದ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅವರು ಕಾವ್ಯ, ಕಥೆ, ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಬರ್ಟ್ ಫ್ರಾಸ್ಟ್ ಅವರಂತಹ ದಿಗ್ಗಜ ಕವಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿರುವ ಇವರ ಕಾವ್ಯ ಶೈಲಿಯು ಓದುಗರನ್ನು ಬಹಳ ಆಳವಾದ ಆಲೋಚನೆಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಈ ಕವನ ಸಂಕಲನವು ಮನುಷ್ಯನ ಆಂತರಿಕ ತುಮುಲಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಸ್ಮಯ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ವಾಸ್ತವಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ.
ಸಂಕಲನದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕವಿತೆಗಳ ಒಳನೋಟವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಾದರೆ, 'ನೆರಳು ಮಾರುವವರು' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕವಿಯು ಕೊಡೆ ಮಾರುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾ ಬದುಕಿನ ನೆರಳು, ಕನಸು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ನಡುವಿನ ಆಟವನ್ನು ಬಹಳ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನಸು ಕಾಣುವವರು, ನೆರಳು ಪಡೆಯುವವರ ಬಗೆಗಿನ ಸಾಲುಗಳು ಬದುಕಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತವೆ. 'ಕನಸು' ಕವಿತೆಯು ಕನಸುಗಳ ಬೆನ್ನೇರಿ ಹೊರಡುವ ಹಂಬಲವನ್ನು ಹಕ್ಕಿಯ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಬಂಧನಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಾರುವ, ಮಿತಿಗಳಿಲ್ಲದ ಲೋಕವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ತುಡಿತ ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇನ್ನು 'ಮಗು' ಕವಿತೆಯ ಮೂಲಕ ಮಗುವಿನ ನಗು ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧತೆಯೇ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾವ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ನಗುವನ್ನು ಆಕಾಶದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾ ವರ್ಣಿಸಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಮನ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.
'ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಯಮ' ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಕವಿತೆ. ಭೂಮಿ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರರ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಲಿಖಿತ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕವಿತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಬೃಹತ್ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮುಂದೆ ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಆಸೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಸಣ್ಣದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ರೂಪದರ್ಶಿ ರವರು ಬಹಳ ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಹಾಸ್ಯ ಹನಿಗವನ ಬರೆದ ನನಗೆ ವೆಂಕಟೇಶ್ ರವರ 'ಊಟ ರುಚಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ' ಕವಿತೆ ಓದುವಾಗ ಮುದ ನೀಡಿತು. ಇದೊಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯ-ವಿಡಂಬನೆ ಲೇಪಿತ ಕವಿತೆ. ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಜಂಜಾಟದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಊಟದ ರುಚಿ, ಗ್ಯಾಸ್ ಒಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಡುಗೆ, ಕುಕ್ಕರ್ ಕೂಗಿನ ಸದ್ದುಗಳ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ಸಹಿತ ಬಹಳ ನೈಜವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 'ನಾ ಮಧ್ಯಮ' ಕವಿತೆ ನಾನೇ ಬರೆದಂತಿದೆ. ಎಡ ಬಲದ ಕಿತ್ತಾಟ ಬಿಟ್ಟು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಬಂಗಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
ಈ ಸಂಕಲನದ ಚುಟುಕುಗಳು ಸಹ ಓದುಗರ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಸಂಕಲನದ ಹಾಯ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ 2020ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾಡಿದ ವಾಟ್ಸಪ್ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಹಾಯ್ಕುಗಳ ಜುಗಲ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿರುವರು. ಅದಕ್ಕೆ ಹೇಳುವುದು ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗ ಹೆಜ್ಜೇನು ಸವಿದಂತೆ ಎಂದು. ರೂಪದರ್ಶಿಯವರಂತಹ ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗ ಸವಿದ ನಾನೇ ಧನ್ಯ.
ಕವಿ ರೂಪದರ್ಶಿ ಜಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅವರ ಈ ಕೃತಿಯು ಕೇವಲ ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಅವರ ಜೀವನಾನುಭವ, ವಿಜ್ಞಾನದ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಸುಂದರ ಸಂಗಮ. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕವಿತೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿರುವ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪಿನ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಕವಿತೆಗಳ ಭಾವವನ್ನು ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕನಾಗಿ, ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವ ಸಹೃದಯ ಓದುಗನಾಗಿ ಈ ಸಂಕಲನವನ್ನು ನಾನು ತುಂಬು ಹೃದಯದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತೇನೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಈ 'ರೂಪದರ್ಶಿ'ಯವರ ಕಾವ್ಯಯಾನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಯೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ.
ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ, ಸಿಹಿಜೀವಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ

ಯೋಗದ ದುರುಪಯೋಗ ಸಲ್ಲ.

 ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಯಾದ 'ಯೋಗ'ವನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು 2014 ರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 21 ರಂದು 'ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಗ ದಿನ'ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಯೋಗವು ಕೇವಲ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಆಚರಣೆ, ಅದರ ನೈಜ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯ ಕುರಿತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಜಡವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾನೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕೆಲಸದೊತ್ತಡ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಹಾಗೂ ಧ್ಯಾನವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ. ಮಧುಮೇಹ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಬೊಜ್ಜು ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಆಸನಗಳು ದೈನಂದಿನ ಸಂಜೀವಿನಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಯು ಕೇವಲ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದರೆ, ಯೋಗವು ರೋಗದ ಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದೆಡೆ ಯೋಗಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾದರೂ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯೇ ಅದರ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿವೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಇಂದು ಯೋಗವು ಬಹುಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದುಬಾರಿ ಯೋಗ ಮ್ಯಾಟ್‌ಗಳು, ಬ್ರಾಂಡೆಡ್ ಯೋಗ ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಶುಲ್ಕದ ಶಿಬಿರಗಳು ಯೋಗವನ್ನು ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರ ನೈಜ ಉಚಿತ ಹಾಗೂ ಸರಳ ಸ್ವರೂಪವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸರಕಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಪತಂಜಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಆಸನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗ. ಆದರೆ ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯೋಗವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ದೇಹವನ್ನು ಬಳುಕಿಸುವ ವ್ಯಾಯಾಮ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ 'ಹಾಟ್ ಯೋಗ', 'ಬೀರ್ ಯೋಗ' ಮುಂತಾದ ವಿಕೃತ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಯೋಗದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಗೆ ಎಸಗುತ್ತಿರುವ ಅಪಚಾರವಾಗಿದೆ.

ಯೋಗದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮುಖಗಳನ್ನು ನೈಜ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಯೋಗ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ದೈಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆಯಾಸವನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಂಕಾರ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿರುವುದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದರೆ, ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಯೋಗ ಶಿಬಿರಗಳು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ತೂಕ ಇಳಿಸುವ ಜಿಮ್‌ ವರ್ಕೌಟ್‌ನಂತೆ ಯೋಗವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅದರ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಗ ದಿನವು ಭಾರತದ ಮೃದು ಶಕ್ತಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಜಯವಾಗಿದ್ದು, ಭಾಷೆ, ಗಡಿ, ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಯೋಗವು ಕೇವಲ ಜೂನ್ 21 ರಂದು ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ ಹಿಡಿದು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯಾಗಬಾರದು. ಯೋಗವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ಕಪಿಮುಷ್ಠಿಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗಬೇಕು. ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಯೋಗದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ 'ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಗ ದಿನ'ದ ಆಚರಣೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾರ್ಥಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.